Кісі болар баланың,
Кісіменен ісі бар.
Кісі болмас баланың
Кісіменен несі бар?

Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бала ер жеткенде айналасындағы адамдармен араласып, ортада жүріп, іс тындырып, өмірге бейімделеді. Астарлы мағынасы — «кісі болу» деген тек жасқа келу емес, мінезі көркем, сөзі орнықты, жұртпен тіл табыса алатын, жауапкершілігі бар адам болу деген сөз. Жақсы бала қоғамға керек болады, ал ынжық, жалқау, іске жоқ бала ел ішінде бағаланбайды.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кісі» сөзі жай адамды ғана емес, азаматтық деңгейге көтерілген, тәрбиелі, парасатты жанды білдіреді. «Кісіменен ісі бар» деген тіркес — жұртпен қатынас жасай білу, біреумен кеңесу, еңбек ету, ортада өзін ұстау дегенді аңғартады. Ал «кісіменен несі бар» дегені — қоғамға пайдасы тимейтін, ешкіммен араласа алмайтын, өмірге қабілетсіз адамның бейнесі.

Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдармен тіл табысу, ұжымда жұмыс істеу, жауапкершілік алу туралы айтылады. Мысалы, оқушы сыныптағы топтық жобада белсенді болып, пікір айтып, тапсырма орындаса — «кісі болар баланың, кісіменен ісі бар» дегенге сай келеді.