Кімді қор тұтсаң, соны зор тұтарсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның кімге құрмет көрсетіп, кімге бас июіне байланысты өмірлік ұстанымы қалыптасатынын білдіреді. Егер адам қадірі жоқ, төмен мінезді, ар-ұяты әлсіз кісіні жоғары қойса, кейін өзі де сондай күйге түседі. Астарлы мағынасы — адам айналасына, таңдаған ортасына және сыйлаған тұлғасына қарап өседі; сондықтан кімді үлгі етсең, соған ұқсап кетуің мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қор» сөзі — төмен, қадірсіз, сыйсыз деген ұғымды, ал «зор» — үлкен, беделді, биік деген мәнді береді. Мақал тура мағынасында біреуді төмен көріп, біреуді жоғары санауды айтады. Ал астарында адамның бағалау өлшемі бұзылса, өз қадірін де түсіріп алатыны меңзеледі. Яғни құрметтің де, кемсітудің де салдары бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, орта таңдауда, кумир таңдауда маңызды. Мысалы, жасөспірім білімді, еңбекқор адамды емес, бос сөзге ерген, жауапсыз адамды үлгі етсе, өзі де сол бағытқа бұрылуы мүмкін. Сондықтан кімге сеніп, кімді биік қоятынымыз — өз болашағымызға әсер етеді.