Адам туралы — 62-бет 4641
Сұрыптау:
Кемер белбеу - бел сәні,
Кемел жігіт - ел сәні.
Кемел жігіт - ел сәні.
Негізгі мағынасы Кемер белбеу белге сән беріп, адамның келбетін ажарлайды, ал кемел, яғни толысқан, білімді, мінезі…
Кемпір бала жұбатқанын ұмытып,
Өз гөй-гөйіне басады.
Өз гөй-гөйіне басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кемпір өзге біреудің баласын жұбатпақ болып, кейін қайтадан өз…
Кемпірі бардың кәпірі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы – үйінде кемпірі, яғни жасы үлкен әйелі бар адамның жанында оған қарсы…
Кемтар болсаң,
Жоқ нәрсе де бар болар.
Менмен болсаң,
Бар нөрсе де жоқ болар.
Жоқ нәрсе де бар болар.
Менмен болсаң,
Бар нөрсе де жоқ болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі қалпын, мінезін аса терең бағалайды. Бір жағынан, кемтар, яғни мүмкіндігі…
Кемтар керілмейді, мал-дүниеге берілмейді.
Негізгі мағынасы Кемтар адам керілмейді, яғни жоқ-жітік, таршылық көрген жан тәкаппарлыққа салынып, паңдана алмайды…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Кен байлығы жерде,
Сөз байлығы елде.
Сөз байлығы елде.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, кен-қазына жердің астында жатады, ал сөздің, шешендіктің, ойдың…
Кенді жерде жылан бар,
Шөлді жерде қыран бар.
Шөлді жерде қыран бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кенді, бай өңірде жылан кездеседі, ал шөлді жерде қыран ұшады. Астарлы…
Кенеуі жоқ кеудеге,
Сылдыраған сөз бітер.
Миы жоқ қу басқа
Бадырайған көз бітер.
Сылдыраған сөз бітер.
Миы жоқ қу басқа
Бадырайған көз бітер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылсыз, ішкі мазмұны жұтаң адам сырттай ғана көзге түсетін, бірақ мәні жоқ сөз бен қылыққа…
Кең болсаң, кем болмайсың.
Негізгі мағынасы «Кең болсаң, кем болмайсың» деген мақал адам кең пейілді, жомарт, кешірімді, түсінігі мол болса…
Кеңге кең дүние,
Тарға тар дүние.
Тарға тар дүние.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кең адамға дүние кең көрінеді, ал тар пейілді, қысылған, ойы тар адамға…
Кең жерде тар отырсаң,
Тар жерде кең отырасың.
Тар жерде кең отырасың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жағдайға бейімделе білуін, сабыр сақтап, ортаға қарай мінез танытуды үйретеді. Тура…
Кең киім тозбайды,
Кеңесшіл ел азбайды.
Кеңесшіл ел азбайды.
Негізгі мағынасы Кең, денені қыспайтын киім тез тозбайды, ал кеңесшіл, ақылдасып іс істейтін ел азбайды, құлдырамайды…
Кең пейілге ас көп, менменге тас көп.
Негізгі мағынасы Кең пейіл адамға ырыс пен несібе көп жолығады, өйткені ол барын бөлісіп, айналасына жылылық таратады…
Кептер болып тусаң, қарға болып өлме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірдегі болмысын, мінезі мен соңғы нәтижесін салыстырып айтады. Тура мағынада құс…
Кергенсіз дегенге ашуланба,
Көрмей білмейсің.
Көрмей білмейсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам туралы бірден үкім шығармауға, сыртқы сөзге еріп ашуға булықпауға шақырады. Біреуді…
Керегесін итке қомдаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында үйдің керегесін иттің үстіне қомдап жібергендей, орынсыз, қисынсыз қылықты…
Керекке - терек.
Негізгі мағынасы Керек кезде, қажет болған сәтте кез келген қарапайым нәрсе терек сияқты биік, қымбат болып көрінеді…
Керекті тастың ауырлығы жоқ.
Негізгі мағынасы Тас — ауыр жүк, оны ешкім текке арқаламайды. Бірақ ошаққа, киіз басуға, үйдің іргесін бекітуге тас…
Керең екі күледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында естімейтін адам бір нәрсені толық аңғармай, оқиғаның шын мәнін түсінбей…
Керең кемітсе де, семіртсе де күледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы сөзіне, мінезіне, не үшін айтылғанына қарамай, өз жолынан айнымайтын, кейде…
Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді.
Негізгі мағынасы Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді — адам берекеден, ырыстан, немесе дұрыс жолдан айырылып, кері…
Кері кеткеннің келіні ұрлық қылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы, тәрбиесі, ниеті бұзылған адамның үй ішіндегі ісі де оңбайды, соның…
Кері кеткеннің сақалы кеңірдегіне бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында мүмкін емес құбылысты айтып, астарында кері кеткен, яғни азған, тәртіптен…
Керқұланның қадірін ойда, қырда қақ білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Керқұлан сияқты жүйрік, бағалы аттың шын қадірі оны мінгенде де…
Керсен алдыңда, кездік қолыңда.
Негізгі мағынасы Алдыңда ет толы керсен тұр, қолыңда кездік бар — енді кесіп жеу өз еркіңде. Ас үстіндегі бұл көрініс…
Керуен көркі - нармен,
Батыр көркі - армен.
Батыр көркі - армен.
Негізгі мағынасы Керуенді сәндеп, абыройын асыратын — жүк көтерген зор нар түйелер; батырдың көркі де сыртқы сымбатында…
Керуеннің түнгі жүрісін бозторғай біледі.
Негізгі мағынасы Керуеннің түнде қалай жүргенін бозторғай ғана біледі дегені — сырт көзге байқалмайтын істің, жасырын…
Кесек-кесек дау, жанжал,
Кері кеткеннің ауылында.
Кесек-кесек өтірік,
Кері кеткеннің ауызында.
Кері кеткеннің ауылында.
Кесек-кесек өтірік,
Кері кеткеннің ауызында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кері кеткен, яғни мінезі бұзылған, берекесіз адамның жүрген жерінде дау-дамай, жанжал көп…
Кесірлі ауыздан кесапатты сөз шығады.
Негізгі мағынасы Кесірлі ауыздан көбіне зиянды, ауыр, көңіл жаралайтын сөз шығады. Яғни адам мінезі бұзақы, қырсық…
Кессе, қан шықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қатты қатып қалған, мейірімсіз не жансызданған күйін білдіреді. Тура мағынасында бір…
«Кет!» десе, ит те кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге «кет» деп айтсаң, тіпті ит те кейін шегінеді. Астарлы мағынасы…
Кетпеннің басын бассаң,
Сабы өзіңе тиеді.
Сабы өзіңе тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кетпеннің басын басып қалсаң, оның сабы қозғалып, өзіңе тиеді. Астарлы…
Кеудеден көкірек жақын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі дүниесі сыртқы кейіптен, даңқ пен сәннен әлдеқайда жақын, әлдеқайда қымбат…
Кеудесі басқаның жаны басқа.
Негізгі мағынасы Кеудесі бөлек адамның жаны да бөлек: әр адамның өз денесі, өз жүрегі, өз ойы бар. Мақал ең алдымен…
Кеудесі жақсылардың алтын сандық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы, парасатты, өнегелі адамның ішкі дүниесі аса бай екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Кешірерсің, кешерсің,
Жетілерсің, жетерсің.
Жетілерсің, жетерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына түскен ауыр сөзді, ренішті немесе өкпені бірден көтеріп кетпей, уақыт өте…
Кещеге бәрі күлкі.
Негізгі мағынасы «Кещеге бәрі күлкі» деген мақал ақылы таяз, ойы жетілмеген адам көп нәрсенің мәнін түсінбей, орынсыз…
Киіз кімдікі болса, білек сонікі,
Ауыз кімдікі болса, сөз сонікі.
Ауыз кімдікі болса, сөз сонікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — киіз кімнің меншігі болса, оны көтеріп, пайдалану да соған тиесілі; ауыз…
Киікті көрінбеген атады, не ерінбеген атады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — киік көрінбей тұрса да, оны атқысы келген адам аңдып, дайындалып, соңында…
Киім ауыр болмайды,
Азық ауыр болмайды,
Ақыл ауыр болмайды.
Азық ауыр болмайды,
Ақыл ауыр болмайды.
Негізгі мағынасы Жолға шыққанда артық киім де, азық та ауыр болмайды: салмағы бар болса да, керек кезде көп жақсылығын…