Кінәлінің тілі қысқа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кінәлі адам көбіне көп сөйлей бермейді, себебі оның ішінде қорқыныш, ұялу, не айтса да әшкере болып қалу қаупі бар. Бұл мақал тура мағынасында да, астарлы мағынасында да адамның ісі дұрыс болмаса, сөзі де шолақ болатынын білдіреді. Яғни шындықты жасыруға тырысқан адам өзін-өзі тежеп, аз сөйлеп, қысылып тұрады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тілі қысқа» деген тіркес сөз азаюын ғана емес, батылдықтың аздығын, ішкі қысылуды да меңзейді. «Тіл» — адамның ойы мен ниетінің көрінісі. Ал «қысқа» сөзі еркін сөйлей алмауды, жауап беруге жүрексінуді бейнелейді. Халық осы арқылы кінә мен ұяңдықтың адам мінезін тарылтатынын әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де адам өз қателігін жасырып, ақталуға шамасы келмей тұрған жағдайда айтылады. Мысалы, бір қызметкер есепті дұрыс тапсырмай, басшы сұрағанда сылтау айта алмай, қысылып қалса, «кінәлінің тілі қысқа» деуге болады. Мақал адамды адал болуға, қателікті дер кезінде мойындауға үндейді.