Адам туралы — 53-бет 4641
Сұрыптау:
Жітікке саяқ қосылып.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүрісі шапшаң, мінезі сергек, ісі жүйрік адамға жеке жүрген, саяқ мінген…
Жоғалмағанның бәрі түгел.
Негізгі мағынасы Көшіп-қонғанда, малды санағанда немесе жолдан оралып жүкті тексергенде адам алдымен «бірдеңе жоғалған…
Жоғарыласан, аспа,
Төмендесең саспа.
Төмендесең саспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өмірде кез келген күйге сабырмен қарауды үйретеді. «Жоғарыласан, аспа» дегені — бақ…
Жоқ табылмайды емес,
Іздеуі жетіспейді;
Адам бермейді емес,
Сұрауы жетіспейді.
Іздеуі жетіспейді;
Адам бермейді емес,
Сұрауы жетіспейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — жоқ нәрсенің бәрі бірдей мүлде табылмайтын нәрсе емес, көбіне оны табуға адамнан…
Жоқты бардай, ақсақты тыңдай етеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жоқ нәрсені бар сияқты көрсетіп, әлсізді мықты етіп көрсету. Астарлы…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жоқты жоқ табады.
Негізгі мағынасы «Жоқты жоқ табады» деген мақалдың тура мағынасы — бірдеңесі жоқ адам өзіне ұқсас, жағдайы өзі сияқты…
Жоқты жонады.
Негізгі мағынасы «Жоқты жонады» деген мақалдың тура мағынасы — қолда жоқ нәрсені «жону», яғни жоқтан бар жасау, барды…
Жоқтық ұят емес,
Тоқтық мұрат емес.
Тоқтық мұрат емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі байлық пен кедейліктің өлшемін көрсетеді. Тура мағынасында, жоқшылық…
Жоқшысы жоқ ел жетім.
Негізгі мағынасы Жоқшы — жоғалған малды, жоғалған адамды іздейтін, елдің жоғын жоқтайтын кісі; кең мағынада — біреудің…
Жол ақысы - жүру,
Кісі ақысы - беру.
Кісі ақысы - беру.
Негізгі мағынасы Жолдың ақысы — жүру: жол тек жүріп өткенде ғана бітеді, оны басқа ештеңемен өтей алмайсың. Кісінің…
Жолаушының үлеспеген есебі бар.
Негізгі мағынасы Жолаушының әлі бөлінбеген үлесі бар: әр ауыл, әр үй жолаушыға тиесілі сыбағаны күтіп отырады. Қазақ…
Жол білмеген адастырады,
Жөн білмеген шатастырады.
Жөн білмеген шатастырады.
Негізгі мағынасы Жол білмейтін адам жол бастаса, соңындағыларды адастырады; жөн білмейтін адам іс басқарса, бәрін…
Жолдасы көптің қолдасы көп.
Негізгі мағынасы Жолдасы көп адамның қолдасы, яғни қол ұшын беретін, жағын алатын адамы да көп. Мақал достың санын қиын…
Жолдасын жамандаған жолдассыз қалады.
Негізгі мағынасы Жолдасын жамандаған адам ақырында жолдассыз қалады. Біреудің сыртынан сөз айтқан кісіге басқалар да…
Жолдасың жақсы болса, жолым ұзақ деме,
Жолдасың жаман болса, қолым ұзын деме.
Жолдасың жаман болса, қолым ұзын деме.
Негізгі мағынасы Жолдасың жақсы болса, жолдың ұзақтығы сезілмейді: әңгіме, көмек, қамқорлық жолды қысқартады. Ал…
Жолдасың жаман болса,
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Негізгі мағынасы Жолдасың жаман болса, алыс сапарға шығып, түнде жол жүрме; әйелің жаман болса, жұрт алдында оған тіл…
Жол қуған қазынаға жолығады,
Сөз қуған пәлеге жолығады.
Сөз қуған пәлеге жолығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қай бағытты қуғанына қарай өмірде соған сәйкес нәтиже көретінін айтады. Жақсылықтың…
Жол үлкендікі, жүк түйенікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұзақ жолға шығу үшін ең қолайлы көлік — түйе, ал жолдың өзі кең, ұзақ…
Жолы болар жігіттің,
Желі оңынан тұрады.
Желі оңынан тұрады.
Негізгі мағынасы Жолы болар жігіттің желі де оңынан соғады: жолаушыға жел арқадан соғып, жүрісін жеңілдетеді, аңшының…
Жомарт бергенін айтпас,
Ер айтқанынан қайтпас.
Ер айтқанынан қайтпас.
Негізгі мағынасы Жомарт адам берген жақсылығын міндетсініп, айтып жүрмейді; ер адам айтқан сөзінен қайтпайды. Мақалда…
Жомарт екі айтпас,
Ер айтқанынан қайтпас.
Ер айтқанынан қайтпас.
Негізгі мағынасы Жомарт адам алған бетінен қайтпайды, уәде берсе, сөзінде тұрады. Бірінші жолда жомарттық тек мал-мүлік…
Жомарт жоқтығын білдірмес.
Негізгі мағынасы Жомарт адам қолындағысын қимағанмен, оны біреуге көрсетіп, дабыра қылмайды. Тіпті жағдайы шамалы болса…
Жомарттың бергенін көріп,
Сараңның іші күйеді.
Сараңның іші күйеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жомарт адамның қолы ашық, ниеті кең болатынын, ал сараң адамның өзгеге бергенді көрсе…
Жона бергеннің жұқарар кезі,
Соза бергеннің үзілер кезі.
Соза бергеннің үзілер кезі.
Негізгі мағынасы Ағашты, сүйекті жона берсең, ақыры жұқарып, тесіліп кетеді; жіпті, қайысты соза берсең, бір күні…
Жорғадан туған жортақ бар,
Шеберден туған шорқақ бар,
Батырдан туған қорқақ бар.
Шеберден туған шорқақ бар,
Батырдан туған қорқақ бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қасиеті тек ата-текпен өлшенбейтінін аңғартады. Тура мағынасында: жорға мінгеннен…
Жорға жолында тоқтар,
Жақсы жөнінде тоқтар.
Жақсы жөнінде тоқтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жорға ат жүріп келе жатып, жолда тоқтайды; ал жақсы адам, яғни парасатты…
Жорға жүрісінен пұл болады,
Жаман жүрісінен құл болады.
Жаман жүрісінен құл болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен жүріс-тұрысының өмірдегі орны зор екенін білдіреді. Жорға аттың жүрісі…
Жорғалымен жолдас болма,
Атақтымен ойнас болма.
Атақтымен ойнас болма.
Негізгі мағынасы Мақал тең емес серіктестіктен сақтандырады. Тура мағынасы: астында жорға аты бар адаммен жолдас болма…
Жорға мінген жолдасына қарамайды.
Негізгі мағынасы Жорға мінген кісі жайлы, жүрдек атына мәз болып алға кетеді де, артта қалған жолдасына бұрылып…
Жорға мінген жолдасынан айырылар,
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмір жолында бәрі уақытша екенін, байлық та, мәртебе де, қуаныш та ұзаққа…
Жорғаның қадірін желгенде біледі,
Жақсының қадірін өлгенде біледі.
Жақсының қадірін өлгенде біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның, не жақсы нәрсенің шын бағасы көбіне ол көзден таса болғанда, не айырылғанда ғана…
Жорғаң болса, өрге сал,
Ісің ақ болса, көпке сал.
Ісің ақ болса, көпке сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жорға атты адам өрге шығарса да шаршамайды, жүрісі жайлы, жүрдек болады…
Жортқан озар, жатқан тозар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қозғалыста жүрген, тынымсыз әрекет еткен жан алға шығады, ал жатып алып…
Жортуылшы жолдасынан көреді, ұры - серігінен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жүрген ортасы, араласқан досы оның мінезі мен ісіне тікелей әсер ететінін айтады…
Жөн сөзге мал да маңырайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы, орынды, дәл айтылған сөздің күші зор екенін білдіреді. Тура мағынасында малдың өзі де…
Жөңді салсаң, нарға сал,
Жөң қорқытар жампозды.
Жөң қорқытар жампозды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал істің жөнін білсең, еңсесі биік, күшті адамды да, қиын жұмысты да алға бастыруға болатынын…
Жөргекте жабысқан ауру өлмей қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаңа туған нәресте жөргектегі кезінен бойға сіңген дерт, мінез не кесел оңайлықпен…
Жуан ағаштың жаңқасы мол.
Негізгі мағынасы «Жуан ағаштың жаңқасы мол» деген мақалдың тура мағынасы — жуан, ірі ағашты жарғанда немесе жонғанда…
Жуанды жонып же.
Негізгі мағынасы Жуан, қалың кесекті бірден аузыңа сыйғыза алмайсың, оны пышақпен жұқалап жонып, бірте-бірте жейсің…
Жуан жіңішкергенше, жіңішке үзілер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал таршылық пен қысым ұзаққа созылса, әлсіздің жағдайы қиындай түсетінін білдіреді. Тура…