Жорға жүрісінен пұл болады,
Жаман жүрісінен құл болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мінезі мен жүріс-тұрысының өмірдегі орны зор екенін білдіреді. Жорға аттың жүрісі көркем, жеңіл, ыңғайлы болғандықтан, ол бағалы саналады. Сол сияқты адам да сыпайы, байыпты, әдепті болса, қадірі артады, еңбегі мен беделі өседі. Ал жаман жүріс — салақтық, жөнсіздік, әдепсіздік, еріншектік сияқты қылықтар. Ондай мінез адамды төмендетіп, өзіне де, өзгеге де пайдасыз етеді. Яғни адамның сыртқы қимылы оның ішкі тәрбиесін көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жорға» — жай ғана ат емес, жүрісі әсем, бағасы жоғары сәйгүлік. «Пұл болады» дегені — құнды, өтімді, бағалы деген астар. Ал «құл болады» тіркесі тура мағынада құл болуды емес, қадірден айрылу, төмендеу, әлсіреу, ел алдында елеусіз қалу дегенді меңзейді. Осы екі образ арқылы мақал жақсы мен жаман қылықтың арақатынасын өткір салыстырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, жұмысқа әрдайым уақытында келіп, сыпайы сөйлеп, жауапкершілікпен істеген адам ұжымда сыйлы болады, ал тәртіпсіз, салдыр-салақ қызметкер сенімнен айырылады. Сондықтан бұл сөз адамды өзін ұстауға, мәдениетті болуға тәрбиелейді.
Jaman júrisinen qul bolady.