Жорға жолында тоқтар,
Жақсы жөнінде тоқтар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жорға ат жүріп келе жатып, жолда тоқтайды; ал жақсы адам, яғни парасатты кісі, бір істің жөнін, дұрыс шешімін естісе, өз пікірін өзгертіп, тоқтамға келеді. Астарлы мағынасы — ақылды, көреген адам қателескенін мойындап, жақсы кеңеске құлақ асады. Ол қырсықтық көрсетпей, ақылға жүгінеді. Демек, жақсы мінездің белгісі — айтылған орынды сөзді қабылдай білу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жорға — жүрісі әсем, бірақ қажет болса тоқтай алатын ат. Бұл образ адамның мінезіндегі иілгіштік пен ұстамдылықты білдіреді. Жол — өмір жолы, істің бағыты. Ал жақсы сөзі — тек мінезі көркем адам емес, ойы таза, сөзіне тоқтайтын, ақылға сыйымды жан деген ұғымда қолданылған. Яғни мақал адамды қиғаштықтан емес, байыптан тануға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, оқу орнында не отбасында пікірталас туған кезде жиі сәйкес келеді. Мысалы, бір басшы жаңа жобаға бастапқыда қарсы болып, кейін тәжірибелі маманның дәлелді уәжін тыңдап, шешімін өзгертсе — бұл осы мақалдың мәні. Яғни дұрыс кеңеске тоқтау — әлсіздік емес, керісінше парасаттың белгісі.
Jaqsy jóninde toqtar.