Жер жастанып, су сүйеніп жүрген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның елсіз, панасыз, тірексіз жағдайда өмір сүріп жүргенін білдіреді. Тура мағынасында жерді жастанып, суды сүйеніш еткен адамдай көрінеді, ал астарында — баспанасы жоқ, тұрмысы қиын, күнкөрісі ауыр жанның хәлі суреттеледі. Мұнда адамның барға қанағат етіп, ауырлыққа төзе білуі де аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
«Жер жастану» — төсек, үй, жайлы орын жоқ деген ишара. «Су сүйену» — тұрақсыз, сенімсіз тірекке сүйенгендей күйді бейнелейді. Табиғат суреттері арқылы адамның мұңлы, мұқтаж жағдайы әсерлі жеткізіледі. Жер мен су — тіршіліктің негізі болғанымен, бұл жерде олар қорған емес, қиындықтың белгісі ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне қиын тұрмысқа, жалғыздыққа немесе тұрақты баспанасы жоқ жағдайға қатысты айтылады. Мысалы, қалаға жұмыс іздеп келген жас жігіт жатақханада да орнықпай, бірде туысының, бірде досының үйін паналап жүрсе, оның күйін «жер жастанып, су сүйеніп жүргендей» деп сипаттауға болады.