«Жігіт - табысына мырза.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Жігіт өз табысына мырза — өз еңбегімен тапқан дүниесіне өзі ие, оны қалай жұмсаса да еркі, әрі сол табысынан жомарттық жасайды. Мақалда екі ой бар. Біріншісі: мырзалық өз тапқаныңнан болуы керек, біреудің малымен мырза болу — мырзалық емес. Екіншісі: еңбегімен тапқан адамның табысын басқа ешкім есептей алмайды, ол — өз дүниесінің қожасы. Мақал еңбек пен жомарттықты бір-бірімен байланыстырады.

Образдар мен теңеулер

Мырза сөзі қазақта екі мағынада қолданылады: бірі — жомарт, қолы ашық адам («мырза жігіт»), екіншісі — құрметті кісі, ие, қожа. Мақал осы екі мағынаны бір сөзге сыйғызған: табысына мырза — оның иесі де, жомарт жұмсаушысы да. Табыс — жай байлық емес, еңбекпен, саудамен, аңшылықпен келген олжа. Көшпелі ортада жігіт аңнан, кәсіптен келген олжасын үлкенге, жетімге бөліп беріп, мырзалығын танытқан. Мақалдың сызықшамен бөлінген қысқа құрылымы оны анықтама сияқты етеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды өз тапқан ақшасымен біреуге көмектескен, сыйлық жасаған жігітті мақтағанда, немесе басқаның ақшасымен мырзалық танытқысы келгенге сын ретінде айтады. Сондай-ақ жас адамның өз табысын өзі басқару құқығын қорғағанда айтылады. Интонациясы — мақтау не ескерту. Мысалы: «Алғашқы жалақыңмен анаңа сыйлық алыпсың, жігіт — табысына мырза деген осы».

Қолданылу жағдаяттары

— Жазда қой бағып тапқан ақшасымен інілеріне велосипед алып берген бозбаланы атасы осы мақалмен мақтайды.
— Әкесінің ақшасына достарын мейрамханаға шақырған жігітке ағасы: «Мырзалықты өз табысыңнан жаса» деп ескертеді.
— Базарда саудадан тапқанын не істейтінін сұраған туыстарына жас саудагер күліп осы мақалды айтады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Жігіт - табысына мырза. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Jigit - tabysyna myrza.