Адам туралы — 115-бет 4641
Сұрыптау:
Шалқайғанға шалқай,
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қарым-қатынаста орынды мінез ұстауды үйретеді. Біреу паңданып, астамсып, өзін жоғары…
Шалқайғанға шалқай,
Төбең көкке жеткенше.
Иілгенге иіл,
Басың жерге тигенше.
Төбең көкке жеткенше.
Иілгенге иіл,
Басың жерге тигенше.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста өз орныңды сақтауды үйретеді. Тура мағынасында: кім менменсіп…
Шам жарығы түбіне түспейді.
Негізгі мағынасы Шам жарығы өз түбіне түспейді деген тура мағынада, жарық көзі өз маңын толық жарықтандырмайтынын…
Шапанға таяқ өтпес,
Жаманға сөз өтпес.
Жаманға сөз өтпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қалың шапанға таяқтың күші өтпейтіні сияқты, жаман мінезді адамға айтқан…
Шар болат шоқта шыңдалады.
Негізгі мағынасы Шар болат шоқта шыңдалады — адам да, мінез де, қабілет те қиындық пен сынақ арқылы жетіледі деген сөз…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Шарға ұстаған қара балта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында қолына шарға ұсталған қара балтаны білдіреді: мұндай құрал сырттай…
Шаш ал десе, бас алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің тапсырманы немесе айтылған істі шектен тыс, орынсыз, өрескел түрде орындауын…
Шашы өскеннің ауылы кәпір,
Тырнағы өскеннің өзі кәпір.
Тырнағы өскеннің өзі кәпір.
Негізгі мағынасы Шашы өсіп кеткен адам үшін оның ауылы жауапты: шашты көбіне өзгенің алуы керек, оны ешкім қырықпаса…
Шебер болар бала бармағынан,
Кісі болар бала кісілігінен танылады.
Кісі болар бала кісілігінен танылады.
Негізгі мағынасы Болашақта шебер болатын баланың бейімі саусағынан, қолының епті қимылынан байқалады; ал жақсы адам…
Шеберден - олжа, шешеннен - сауға.
Негізгі мағынасы Шебердің қолынан олжа, шешеннің аузынан сауға шығады дейді: өнерлі адам қашан да құр қалмайды. Ұста…
Шеберді шеге қағысынан таниды.
Негізгі мағынасы Шебер адамды оның ісінен таниды. Бұл мақалдың тура мағынасы — бұйымды жасаған адамның қолының ізі…
Шебер қол шет қалмайды.
Негізгі мағынасы Шебер қол шет қалмайды деген мақалдың тура мағынасы — қолы икемді, ісі ұқыпты, жұмысқа епті адам бос…
Шегірткенің айғырындай безектейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің орынсыз көп қимылдап, тыным таппай, берекесіз күйде жүргенін білдіреді. Тура…
Шексіз оқу болса да, тексіз оқу жоқ.
Негізгі мағынасы Оқудың шегі жоқ, адам өмір бойы үйрене береді, бірақ тексіз, яғни түбі, негізі жоқ білім болмайды. Әр…
Шелді көзден шет жүр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, күмәнді, зиянды, пайдасыз нәрседен аулақ жүруге шақырады. Тура…
Шертер күй - шығар мұң.
Негізгі мағынасы Шертерден шыққан күй адамның ішкі мұңын, жүрек сырын жеткізеді. Яғни, музыка жай әуен емес, көңілдегі…
Шешендік күші - шындық.
Негізгі мағынасы Шешендік күші дегеніміз — сөздің өтімділігі, ойдың дәлдігі, тыңдаушыны иландыра білу қабілеті. Ал…
Шешеннің тілі - шебердің бізі.
Негізгі мағынасы «Шешеннің тілі - шебердің бізі» деген мақал сөздің де, істің де өз орнында дәл қолданылса, үлкен…
Шешуі жоқ, шегі жоқ
Үрейден сақта.
Үрейден сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз үрей мен қорқынышқа берілмеуге шақырады. Тура мағынасында, шешімі…
Шідерлі атың - өз атың,
Тұсаулы атың - бос атың.
Тұсаулы атың - бос атың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шідер салынған ат еркін жүре алмайды, ал тұсаулы ат тіпті толық қозғала…
Шілдеде мұз қатырған.
Негізгі мағынасы Бұл тұрақты тіркес аса епті, қолынан келмейтіні жоқ, мүмкін емес істі де тындыратын адамды сипаттайды…
Шіріген жұмыртқа.
Негізгі мағынасы «Шіріген жұмыртқа» деген мақал тура мағынасында — іші бұзылған, пайдаға жарамайтын жұмыртқа. Астарлы…
Шойын қара,
Шойын қараның ойын қара.
Шойын қараның ойын қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда бір адамның не бір заттың «шойын қара» деп сипатталуын айтады. Астарлы…
Шоқ қайдан болса, жылу содан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шоқ қай жерде болса, жылу да сол жерден тарайды. Астарлы мағынасы: қандай…
Шоқысқыш қоразға шыр бітпес.
Негізгі мағынасы «Шоқысқыш қоразға шыр бітпес» деген мақалдың тура мағынасы — үнемі шоқып, тыныш таппайтын қораздың…
Шолақ иттің арыны қатты.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай әлсіз, шағын не кемдеу көрінген нәрсенің де екпіні қатты, әрекеті шалт болуы мүмкін…
Шонтайына шойын қаптағандай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің, сөздің не әрекеттің сырты қатты, берік көрінгенімен, іші онша мықты еместігін…
Шортанның өзі өлсе де, тісі қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — шортан өлсе де, оның тісі ұзақ сақталады. Астарлы мағынасы — адам өмірден…
Шошқа өліп жатса да, «қорқ» етуін қоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бойына әбден сіңіп кеткен жаман мінез, әдет немесе табиғи болмыс оңайлықпен…
Шошқа тағаладың ба?
Негізгі мағынасы «Шошқа тағаладың ба?» деген сөз тура мағынасында біреуге шошқаны тағау, яғни орынсыз, қисынсыз істі…
«Шөк!» десе, түйе де шөгеді.
Негізгі мағынасы «Шөк!» десе, түйе де шөгеді» деген мақал сөздің ықпалы мен бұйрықтың күшін білдіреді. Тура мағынасында…
Шөккен түйе соққанды білмейді.
Негізгі мағынасы Шөккен түйе соққанды білмейді деген сөздің тура мағынасы — жүгін түсіріп, шөгіп жатқан түйе үстіне…
Шөлдегі шұқанақ суға толмас.
Негізгі мағынасы Шөлдегі шұқанақ суға толмас деген мақалдың тура мағынасы — қуаң жерде пайда болған ойыққа су тұрмай…
Шөлде жүрген шөл таныр,
Жолда жүрген жол таныр.
Жолда жүрген жол таныр.
Негізгі мағынасы Шөлде жүрген адам шөлдің не екенін біледі, жолда жүрген адам жолды таниды. Мақал білімнің тәжірибеден…
Шөлдің қамысы болмайды,
Жаманның намысы болмайды.
Жаманның намысы болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адамның бойында ар-ұят, намыс, жауапкершілік аз болатынын білдіреді. Тура мағынасында…
Шөл жағалап қонба, көл жағалап қон.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қонатын, тұрақтайтын орнын дұрыс таңдауды ескертеді. Тура мағынасында шөлдің жиегіне…
Шөлмек мың күн сынбайды,
Бір күн сынады.
Бір күн сынады.
Негізгі мағынасы Шөлмек мың күн сынбай жүреді, бірақ бір күні бәрібір сынады: ұқыпсыз ұсталған ыдыс талай рет аман…
Шөп те басынан қурайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шөп алдымен басынан бастап қурайды, яғни солаудың, тозудың белгісі ең…
Шөпте селеу жаман,
Адамда тілеу жаман.
Адамда тілеу жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шөптің арасындағы селеу атымен белгілі арамшөп егінге де, жайылымға да…
Шуда жіптен бау таққан жейдең құрысын,
Сары майдан дәметкен кеудең құрысын.
Сары майдан дәметкен кеудең құрысын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашкөздік пен орынсыз дәметуге қарғыс-тілек түрінде айтылған. Тура мағынасында «жіптен бау…