Адам туралы — 107-бет 4641
Сұрыптау:
Тоңбай қалтырған.
Негізгі мағынасы Тіркестің тура мағынасы: тоңбай-ақ қалтырайды, яғни суық жоқ болса да дірілдейді. Адам қалтырауды…
Тоңған тонын мақтайды,
Адасқан жолын мақтайды.
Адасқан жолын мақтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз басына түскен қиындықты ақтауға бейім болатынын білдіреді. Тура мағынасында тоңған…
Топ көрмеген,
Топта озбаған қорғаншақ.
Топта озбаған қорғаншақ.
Негізгі мағынасы Топқа, көп адам жиналған ортаға түспеген, сол топта ешқашан озып шықпаған адам қорғаншақ, яғни…
Торғай, торғай, тотым бар,
Бір жапырақ етім бар.
Бір жапырақ етім бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда шағын ғана нәрсенің өзін қызғанып, барын өзіне тарту, жоқшылық пен…
Тосылмайтын жүйрік,
Шошынбайтын жүрек болмайды.
Шошынбайтын жүрек болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ең жүйрік аттың өзі де тосылып, кібіртіктеп қалуы мүмкін, ал жүрек иесі…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Тотықұс бойын көріп зорланады,
Аяғын көріп қорланады.
Аяғын көріп қорланады.
Негізгі мағынасы Тотықұс өз бейнесіне тамсанып, өзін ерекше санап, кердеңдейді. Бірақ оның аяғын көргенде, яғни…
Төбе би төрде өледі,
Ит ошақтың басында өледі.
Ит ошақтың басында өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірдегі орны мен беделі қандай болса, соңғы тағдыры да соған сай болатынын…
Төбелес «боқ жемеден» басталады.
Негізгі мағынасы Төбелес бірден үлкен жанжал болып тумайды, ол көбіне ұсақ реніштен, орынсыз сөзден, әдепсіз қылықтан…
Төбелеске бергісіз араша бар,
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Негізгі мағынасы Төбелестің өзінен де асып түсетін араша болады: ара түсем деген кісі кейде таласушылардан да қатты…
Төбелеске бергісіз ұрыс бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кейбір жанжал мен сөз қағысу сырттай төбелеске ұқсамаса да, іштей одан да…
Төбелестен кейін жұдырық сермемейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — төбелес аяқталған соң жұдырық сілтеудің пайдасы жоқ. Астарлы мағынасы…
Төгілген топырағымен толады.
Негізгі мағынасы Төгілген дән жерден топырағымен қоса жиналып, ыдыс қайта толады: шашылған нәрсе толық жоғалмайды, оның…
Төлеңгіт, төреңді күт
Негізгі мағынасы Төлеңгіт, сенің ісің — төреңді күту, оған қызмет ету. Мақал әр адамның өз міндеті бар екенін, өз орнын…
Төлерде төредей бол.
Негізгі мағынасы Төлейтін кезде төредей бол: қарызыңды, ақыңды, міндетіңді тектілердей кең пейілмен, саудаласпай…
Төмен қонсаң, сел алар,
Биік қонсаң, жел алар.
Биік қонсаң, жел алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға әр істі орынсыз төмендетпей де, шектен тыс асқақтатпай да, орта жолды ұстауды…
Төрден орын тисе, төредей орнық.
Негізгі мағынасы Төрден, яғни ең құрметті жерден орын берілсе, сол орынға төредей, сабырмен, лайықты отыр. Мақал…
Төрде отырып,
Теріс сөйлегеннен без.
Есікте отырып,
Керіс сөйлегеннен без.
Теріс сөйлегеннен без.
Есікте отырып,
Керіс сөйлегеннен без.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қай жерде отырғанына емес, қалай сөйлегеніне мән береді. Төрде отырып теріс сөйлеу…
Төреге ерген ерін арқалайды.
Негізгі мағынасы Төренің соңына ерген адам ақыры атынан айырылып, ерін арқалап, жаяу қалады. Мақал билік иесіне…
Төренің иті төрде үреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билік иесіне, мансапты адамға жақын жүргендердің даусы да, ісі де өзгеден биік көрінетінін…
Төренің тілі тәтті, діні қатты.
Негізгі мағынасы Төренің сөзі жұмсақ, жылы, тыңдауға жағымды, бірақ ішкі мінезі қатал, шешімі қатты. Мақал билік…
Төренің төлеңгіті,
Байдың жалшысы қодаң.
Байдың жалшысы қодаң.
Негізгі мағынасы Төренің қызметшісі мен байдың жалшысы қожайынының беделіне арқа сүйеп, қоқаңдап, елге менмендік…
Төрешілдің ертеңі таусылмайды,
Мылжыңның «ертеңгісі» таусылмайды.
Мылжыңның «ертеңгісі» таусылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге берік болмай, істі кейінге қалдыра беретін адамды сынайды. Төрешілдікке, яғни орынсыз…
Төркінге сенгеннің төбесі тесік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — төркінге, яғни қыздың туған жағына шамадан тыс арқа сүйеген адамның…
Төркін десе, қыз төзбейді,
Көкпек десе, түйе төзбейді.
Көкпек десе, түйе төзбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыз төркінін айтса, сағынышқа шыдамайтындығын, ал түйе көкпек деген шөпті…
Төрт аяғы тең жорға,
Сүдігерге сүрінер.
Сүдігерге сүрінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай мінсіз, ширақ, мықты көрінгеннің өзі кейде кіші ғана кедергіден сүрінуі мүмкін…
Төс болғаныңда төзіп бақ,
Балға болғанында соғып бақ.
Балға болғанында соғып бақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға кез келген іске лайық болсаң, сол істің салмағын да көтере біл деген ой айтады. Төс…
Төсектің тарлығы - тарлық,
Көңілдің тарлығы - қорлық.
Көңілдің тарлығы - қорлық.
Негізгі мағынасы Төсектің тарлығы — тұрмыстың, яғни материалдық жағдайдың тар екенін білдіреді. Мұндай таршылық кейде…
Туа мүкіс қозғалмас.
Негізгі мағынасы Туғаннан біткен мүкіс, яғни кемістік, орнынан қозғалмайды — емдеумен де, жылдар өтуімен де кетпейді…
Туғаныңды көргенім жоқ,
Өлгеніңе жыламаймын.
Өлгеніңе жыламаймын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға жақындық, туыстық байланыс жоқ болса, ол үшін ерекше қайғырып, көз жасын төгудің де…
Тура тілімді тыя алмаймын,
Туғаныма сыя алмаймын.
Туғаныма сыя алмаймын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда адам өз ойын тура айтатынын, шындықты бүкпей жеткізетінін аңғартады. «Тура тілімді тыя…
Туысы жаман туғанын жамандайды.
Негізгі мағынасы Тегі, болмысы жаман адам өз туғанын, жақын туысын жамандайды. Мұнда «туыс» сөзі адамның шыққан тегін…
Түбі тесік қазанға
Қанша құйсаң да толмайды.
Ақылы жоқ адамға
Қанша айтсаң да қонбайды.
Қанша құйсаң да толмайды.
Ақылы жоқ адамға
Қанша айтсаң да қонбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы жоқ, айтқанды ұқпайтын адамға қанша кеңес берсең де, пайдасы болмайтынын білдіреді…
Түбі түскен шелектей.
Негізгі мағынасы Түбі түскен шелектей деген мақал бір нәрсенің іші бос, пайдасы аз, берекесіз күйін бейнелейді. Тура…
Түздегі май ішеді,
Үйдегі зәр ішеді.
Үйдегі зәр ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырт көзге қызық көрінгенмен, терең астары бар. «Түздегі май ішеді» дегені — адам көпшілік…
Түзде мырзаң, үйде сырдаң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның мінезіндегі екіжүзділікті, сыртқа жақсы көрініп, үй ішінде салқын, қабағы қатулы…
Түйе ағаш басын кемірсе,
Ешкі таңданады.
Ешкі таңданады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өзіне тән емес нәрсеге қарап таңданатынын, бірақ кейде өзі де сондай оғаш іске барып…
Түйе аяғы - маймақ,
Төре аяғы - тайғақ.
Төре аяғы - тайғақ.
Негізгі мағынасы Түйенің аяғы маймақ, жалпақ табанды, ал төренің аяғы тайғақ, яғни ол тұрақсыз, сенімсіз, тайып кетуге…
Түйе бауырынан тоңады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, түйе өз бауырынан, яғни ең жақын жерінен тоңады дегенге келеді…
Түйе бойына сеніп жылдан құр қалған.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда өз күшіне, сыртқы артықшылығына немесе қолындағы мүмкіндігіне тым сеніп, уақытты өткізіп…
Түйеге - дақ, жылқыға - пышақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйені дақ басса да, оған аса үлкен зақым келмейді; ал жылқыға пышақ тисе…