Адам туралы — 106-бет 4641
Сұрыптау:
Тіріде жанға тыным жоқ,
Қызыл тілде буын жоқ.
Қызыл тілде буын жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тірі адамға тыныштық болмайды, ал тілдің, сөздің «буыны» жоқ, яғни ол…
Тіріде жылы қарамас,
Өлгенде жоқтап жыламас.
Өлгенде жоқтап жыламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам тірі кезінде қадірін білмей, жылы қабақ танытпай, сый-құрмет көрсетпесе, өлген соң…
Тіріде сыйласпаған өлгенде жыласпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам тірі кезінде бір-бірін қадірлеп, сыйластық көрсетпесе, өлген соң…
Тірі жан - тісті бақа.
Негізгі мағынасы Тірі жан өз күнін өзі көруге, қажет болса қорғанып, амалын табуға мәжбүр деген ой айтылады. Мұндағы…
Тісі ауырғанның көңілін сұрамайды.
Негізгі мағынасы Тісі ауырған адамның халін сұрап, оның көңілін алаңдатудың қажеті жоқ дегенді білдіреді. Мұнда тура…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Тісінің суын сорған.
Негізгі мағынасы «Тісінің суын сорған» деген тіркес біреудің бір нәрсеге қатты қызығып, ынтығып, аңсап тұрғанын…
Тісің барда бір шайна.
Негізгі мағынасы Тісің барда бір шайна — қолыңда мүмкіндік барда оны пайдаланып қал. Тісі бар адам қатты нанды да, етті…
Тісі шыққан балаға,
Шайнап берген ас болмас.
Шайнап берген ас болмас.
Негізгі мағынасы Тісі шыққан балаға шайнап берген ас болмайды: тамақты өзі шайнай алатын балаға ұсақтап, дайындап…
Тіске кірген етке қарын тоймайды.
Негізгі мағынасы Тіске кірген етке қарын тоймайды деген мақал адамның қалаған заты қолына тиген сайын, одан әрі көбірек…
Тістем нанның қадірін,
Тарыққанда білерсің.
Анық достың қадірін,
Зарыққанда білерсің.
Тарыққанда білерсің.
Анық достың қадірін,
Зарыққанда білерсің.
Негізгі мағынасы Бір тістем нанның қадірін тоқ кезде білмейсің, тарығып, азық таусылғанда ғана ұғасың. Шын достың да…
Тіс - тілдің қамалы.
Негізгі мағынасы Тіс тілге қалқан, қорған сияқты. Адам сөйлегенде тісті дұрыс ұстамаса, тілге зақым келуі мүмкін…
Тіс шұқыр қылтанағы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда тістің арасынан шұқып алатын қылтанақ жоқ екенін айтады. Астарлы мағынасы…
«Тоба! Тоба!» тоң майды да ит жейді екен.
Негізгі мағынасы Тоң май — ерітіліп, қатырылып сақталған іш май, қыстың қадірлі қоры. Мақалдағы «Тоба! Тоба!»…
Тобылғы ұялғаннан қызыл болыпты.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда табиғат құбылысын суреттегендей көрінеді, бірақ астарында адам мінезі мен…
Тоғыз жолдың торабы сайрақ.
Негізгі мағынасы Тоғыз жолдың тоғысқан жері — сайрақ, яғни негізгі үлкен күре жол. Көп кішкене соқпақ бір торапқа…
Тоғыз қабат торқадан
Тоңтышағымның терісі артық.
Тоңтышағымның терісі артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғыз қабат қымбат торқадан өз құлынымның, өз тоңтышағымның терісі артық…
Тоғыз қатынның толғағы бір келеді.
Негізгі мағынасы Тоғыз әйелдің толғағы бір мезгілде басталса, бір түнде бәріне бірдей көмек керек болады: кіндік шеше…
Тоғышардың ту қойы қысыр қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғышар, яғни енжар, жалқау, әрекетсіз адамның қолындағы ту қой да қысыр…
Тозаң басқан құдық та бір,
Тозығы жеткен ғұрып та бір.
Тозығы жеткен ғұрып та бір.
Негізгі мағынасы Мақал заманы өткен, пайдасы қалмаған нәрсені тозаң басқан құдыққа теңейді. Тура мағынасы: құм мен шаң…
Тозбас жасау болмас,
Бас білмес асау болмас.
Бас білмес асау болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жасалған бұйым, қанша берік көрінсе де, уақыт өте тозады; сондай-ақ басына…
Тозбас соғылмайды,
Өлмес жаралмайды.
Өлмес жаралмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: соғылмаған дүние тозбайды, ал жаралмаған нәрсе өлмейді. Астарлы мағынасы…
Тоз болып иілгенше,
Шорт етіп сынған артық.
Шорт етіп сынған артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірдегі мінезі мен төзімін салыстырады. Тура мағынада: ұзақ уақыт иіліп, тозып…
Тозған қазды топтанған қарға жем етер.
Негізгі мағынасы Ұзақ ұшып, қанаты талып, тозған қаз тобынан қалып қойса, оны жерде топтанған қарғалар жем қылады. Сау…
Тозғындаған аққуды шалғындаған қаз алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, тозған аққуды шалғында жүрген қаз басып озады, яғни әлсізден…
Тойға барсаң, тойып бар,
Жамандығыңды қойып бар.
Жамандығыңды қойып бар.
Негізгі мағынасы Тойға барарда екі нәрсеге назар аудар дейді: үйден тамақ ішіп, тоқ барғаның жөн, ал жаман мінезің мен…
Тойған кекіреді, тоңған секіреді.
Негізгі мағынасы Тамаққа тойған адам кекіреді, тоңған адам жылыну үшін орнында секіреді: әркім өз күйін еріксіз…
Тойған қарын ойға бөгет.
Негізгі мағынасы Тойып алған адамда ой сергектігі мен әрекетке ынта бәсеңдейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — қарны…
Тойған қозы момақан.
Негізгі мағынасы Тойған қозы момақан деген мақалдың тура мағынасы — қарны тоқ, жайлы күйдегі қозы тыныш, жуас болады…
Тойда тоқал тыйылады,
Негізгі мағынасы Той үстінде тоқал да өзін тежеп, әдепті ұстайды дейді. Көп әйел алған заманда кіші әйел — тоқал мен…
Тойда тоныңды сұрама,
Негізгі мағынасы Тойда біреуге берген тоныңды қайтар деп сұрама дейді. Бұрын жақсы киімі жоқ адам тойға бара жатқанда…
Тойсам торғайдай тамағым жоқ.
Негізгі мағынасы Сөйлеуші өзін әзілмен ақтап тұр: менің тамағым торғайдікіндей тар емес, бір түйір дәнге тоя…
Той тондыға жарасады,
Ас аттыға жарасады.
Ас аттыға жарасады.
Негізгі мағынасы Тойға жақсы киінген адам, асқа аты бар адам жарасады дейді. Тойда жұрттың көзі киімде: сәнді тон киген…
Тоқ адамды ұйқы басады,
Аш адамнан ұйқы қашады.
Аш адамнан ұйқы қашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тоқ адамның бойы жайланып, қарны тоқ болғандықтан ұйқысы келетінін айтады. Ал аш адамның ойы…
Тоқал ешкі лақпын деп ойлайды.
Негізгі мағынасы Тоқал ешкі лақпын деп ойлайды деген мақал өз орнын, жасын, күйін дұрыс бағаламайтын адамды меңзейді…
Тоқал өр келеді,
Кедей кер келеді.
Кедей кер келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедейліктің адамға тек тұрмыстық қиындық әкелмей, мінез бен әрекетке де әсер ететінін…
Тоқпағы күшті болса,
Киіз қазық жерге кірер.
Тоқалы күшті болса,
Бәйбіше байдан безер.
Киіз қазық жерге кірер.
Тоқалы күшті болса,
Бәйбіше байдан безер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқпақтың күші артса, киізден жасалған қазықтың өзі жерге мықтап кіреді…
Тоқсаны жиналып, тоқты жыққан батырлар,
Сексені жиналып, серке жыққан батырлар.
Сексені жиналып, серке жыққан батырлар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көп адамның бір іске жиналғандағы күшін, бірақ сол күштің әрдайым бірдей дәрежеде…
Тоқтықта жараспаған
Аштықта қараспайды.
Аштықта қараспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шын мінезі мен ара-қатынасы қиын кезде білінетінін айтады. Тура мағынасында…
Тоқытпасаң оқытпа.
Негізгі мағынасы Оқығанды шәкірттің көңіліне тоқытпасаң, яғни түсіндіріп, бекітпесең, оқытудың пайдасы жоқ. Мақал ұстаз…
Тоны жаманды ит қабар,
Көңілі жаманды Құдай табар.
Көңілі жаманды Құдай табар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тонның жамандығы итке ілік болатындай, сыртқы кемшілік те байқалып қалады…