Адам туралы — 108-бет 4641
Сұрыптау:
Түйеге жантақ керек болса, мойнын созар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның немесе тіршілік иесінің өзіне қажет нәрсеге жету үшін амалын жасайтынын білдіреді…
Түйе деген жануар,
Түзде жүрсе семірер.
Тіздеп қойса аяғын,
Тұзға қарай емінер.
Түзде жүрсе семірер.
Тіздеп қойса аяғын,
Тұзға қарай емінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал түйенің мінезі арқылы адамның бір қасиетін тұспалдайды: табиғатында керексіз не пайдасыз…
Түйедей бой бергенше,
Түймедей ой бер.
Түймедей ой бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы көрік пен дене бітімінен гөрі, ақыл мен ойдың қадірі жоғары екенін айтады. Тура…
Түйеден нар туады моншақ өркеш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйеден кейде нардай ірі, ерекше күшті, бағалы түлік туады, ал оның өркеші…
Түйе дырдай, ізі қылдай.
Негізгі мағынасы Түйе — ірі, зор мал. Ал оның ізі жерге жұқа ғана түседі. Мақалдың тура мағынасы осыны білдіреді…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Түйе жайылса, шөлге қарай шығады,
Жатарда сорға қарай.
Жатарда сорға қарай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал түйенің табиғи мінезін мысал етіп, әр нәрсенің өз болмысына сай әрекет ететінін білдіреді…
Түйе жаман, тоқтамайды,
Өзімнің арбам жақсы, оттамайды.
Өзімнің арбам жақсы, оттамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе жаман болса, арба ілгері жүрмей, жолда көп бөгеледі; ал өз арбасын…
Түйе жүктен қашып құтылмас,
Ат арбадан қашып құтылмас.
Ат арбадан қашып құтылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе жүк арқаламай, ат арба тартпай жүре алмайды, яғни өзіне жүктелген…
Түйе жұлғанын білмейді, жұтқанын біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жасаған үлкен, ауыр ісін немесе кеткен үлкен шығынын бірден сезбей, салдары шыққанда…
Түйе қараған мылжың,
Қатыны өлген мылжың.
Қатыны өлген мылжың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көп сөйлеп, бос сөзге салынатын адамды әжуалайды. Тура мағынасында түйеге қарайтын адам да…
Түйе қарап жүріп ханға жасауыл болыпты.
Негізгі мағынасы Түйе бағып жүрген қарапайым малшы күтпеген жерден ханның жасауылы болыпты: тағдырдың бұрылысы төменде…
Түйе қартайса да, тартуын қоймайды,
Өрт сөніп бара жатса да, шарпуын қоймайды.
Өрт сөніп бара жатса да, шарпуын қоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның немесе жан-жануардың жасы ұлғайса да, бұрынғы дағдысы мен мінезі сақталатынын…
Түйелі ел - қырға,
Түйесіз ел - Сырға.
Түйесіз ел - Сырға.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі бар ел қырға көшіп-қонуға, ал түйесі жоқ ел Сыр бойына жақын, суы…
Түйе мінгеннің төбесі биік.
Негізгі мағынасы Түйе мінген адамның бойы да, отырған орны да биіктеп көрінеді. Мақалдың тура мағынасы — түйеге мінген…
Түйе мінген тайлақ мінгенге күлмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мінген тайлақ, яғни өзі де әлі жас, шала жетілген жануар, тай мініп…
Түйе мініп қойға барма,
Жөндеп баға алмайсың.
Бие мініп тойға барма,
Көкпарға шаба алмайсың.
Жөндеп баға алмайсың.
Бие мініп тойға барма,
Көкпарға шаба алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өз реті, өз лайығы бар екенін айтады. Түйемен қойға барсаң да, бимен тойға барсаң…
Түйе мойнын тұз кесер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің ұзын мойнын кесетін күшті нәрсе тұздай болып көрінеді. Астарлы…
Түйені жел шайқаса,
Ешкіні көктен ізде.
Ешкіні көктен ізде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырт көзге мүмкін емес, орынсыз әрекетті әжуалайды. Түйені жел шайқамайды, өйткені ол ірі…
Түйені ит жетелейді,
Сондықтан түйе қасқырды ит екен дейді.
Сондықтан түйе қасқырды ит екен дейді.
Негізгі мағынасы Мақал үйреншікті жағдайдың адамның сақтығын әлсіретіп, қауіпті тануға кедергі болатынын айтады. Түйені…
Түйені көпір астына жасыра алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен түйені көпірдің астына жасыру мүмкін емес, өйткені ол көзге бірден…
Түйенің басы тегешке сыймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен түйенің басы кішкентай тегешке сыймайды. Астарлы мағынасы: ірі…
Түйенің бурасы жақсы.
Сөздің турасы жақсы.
Сөздің турасы жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі нәрсенің де ең дұрыс, ең сапалы түрі жақсы екенін айтады. Түйенің бурасы — түйе…
Түйенің жолы үлкен,
Аттың жоны үлкен.
Аттың жоны үлкен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе мен аттың дене бітімі, жүріс-тұрысы жолда әртүрлі екенін білдіреді…
Түйенің құйрығы жерге жетсе,
Ешкінің құйрығы көкке жетер.
Ешкінің құйрығы көкке жетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал дүниедегі тәртіп бұзылып, табиғи өлшем мен үйлесім өзгерсе, соның салдары әлсіз бен ұсақ…
Түйенің өзі түйе, құмалағы емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның, заттың не істің үлкен-кішілігін орнымен бағалауды ескертеді. Түйе — ірі, салмақты…
Түйенің сүйген шөбі - жантақ.
Тиіннің сүйген асы - жаңғақ.
Тиіннің сүйген асы - жаңғақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр тіршіліктің өз несібесі, өзіне лайық азығы болатынын білдіреді. Түйе үшін жантақ — әрі…
Түйенің табаны түскен жер.
Негізгі мағынасы Түйенің табаны түскен жер — керуен түйелері басып өткен, ізі қалған жер. Бұл толық сөйлем емес, тіркес…
Түйенің танығаны - жапырақ.
Негізгі мағынасы «Түйенің танығаны - жапырақ» деген мақал әркімнің өз болмысына, өресі мен әдетіне сай нәрсені ғана…
Түйені тұзға айда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені тұзды жерге айдау. Түйе тұзды жақсы көретіндіктен, оны солай…
Түйесі жоғалмағанның бәрі есті.
Негізгі мағынасы Түйесі жоғалмаған кісінің бәрі есті, сабырлы болып көрінеді дейді. Малы жоғалған адам абыржып…
Түйесі жоқ ауылға тайлақ атан көрінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі жоқ ауылда тайлақ атан болып көрінеді, яғни ең қарапайым нәрсе де…
Түйе сілкінсе, бір есекке жүк қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе қозғалып, сілкінген кезде үстіндегі жүктің бір бөлігі түсіп, ол…
Түйесіне қарай жазысы,
Биесіне қарай қазысы.
Биесіне қарай қазысы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әркімнің несібесі, сыбағасы, мінезі мен тұрмысы өз жағдайына, мүмкіндігіне қарай болатынын…
Түйесін қу бас десең - иесіне тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйені жамандасаң, оның иесі намыстанады, ренжиді. Астарлы мағынасы…
Түйесі өлген жұртта қалады,
Баласы өлген жұртқа ереді.
Баласы өлген жұртқа ереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйесі өлген жұрттың малы сол жерде қалады, ал баласынан айырылған жұрт…
Түйе терісі есекке жүк.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің терісі өте қалың, ауыр, оны есекке артса, есекке тым салмақ…
Түйе тулап жүктен құтылмас.
Негізгі мағынасы Түйе қанша тулап, бұлқынса да, үстіндегі жүктен құтыла алмайды. Мақалдың тура мағынасы — күшті мал…
Түйе үлкен болса да, өз жолына шөгеді.
Негізгі мағынасы Түйе ірі, күшті мал болса да, өзіне таныс жолда ғана шөгеді. Мақалдың тура мағынасы — үлкен түйе де…
Түйе ұрлаған да ұры,
Түйме ұрлаған да ұры.
Түйме ұрлаған да ұры.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықтың үлкені-кішісі болмайтынын айтады. Түйе сияқты ірі малды ұрлаған адам да, түйме…
Түйешіге жолықсаң,
Өркеші биік тайлағын айтар.
Өркеші биік тайлағын айтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйешіге кезіксең, ол өз тайлағының өркеші биік, күтімі жақсы екенін…