Топ көрмеген,
Топта озбаған қорғаншақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көптің ортасына түспеген, елмен араласпаған адам сыналған сәтте тайсақтап, батыл қадам жасай алмайды деген ой. Астарлы мағынасы — адам тәжірибені көптің ішінде жинайды; жұртпен араласып, жарысып, пікірлесіп, тартыста шыныққан жан ғана алға шығады. Ал өмірден, ортадан сырт қалған кісі көбіне қорғаншақ, именшек болады.
Образдар мен теңеулер
«Топ» сөзі мұнда жай ғана адамдар тобы емес, өмір сынағы, қоғам ортасы, бәсеке мен тәжірибе алаңы дегенді білдіреді. «Озбаған» — жарыста көзге түспеген, алда жүріп көрмеген адам. «Қорғаншақ» — өзіне сенімі аз, тәуекелден қашатын мінез. Яғни мақал көптің ішінде шыңдалу адамның қайратын арттыратынын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні оқу, жұмыс, қоғамдық іс, жарыс пен жоба қорғау кезінде өте орынды айтылады. Мысалы, жаңа қызметкер алғашында жиналыста ойын ашық айта алмай қиналады, бірақ бірнеше рет пікір айтып, тәжірибе жинаған соң сенімді сөйлей бастайды. Демек, орта мен әрекет адамды шыңдайды.
Topta ozbaǵan qorǵanshaq.