Төбелеске бергісіз ұрыс бар.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы — кейбір жанжал мен сөз қағысу сырттай төбелеске ұқсамаса да, іштей одан да ауыр, қауіпті болуы мүмкін. Астарлы мағынасы — адамдардың бір-бірімен тіл табыспай, өкпе-назды созып, қырсығып, сөзбен немесе ісімен араздасуы үлкен соғыстай әсер етеді. Яғни, кейде қол жұмсамай-ақ, қиянат сөз, іштарлық, намысқа тию арқылы қатты жара салуға болады.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы «төбелес» — ашық күш қолдану, ал «ұрыс» — сөзбен, мінезбен, қарым-қатынаспен болатын керісу. Мақал екі құбылысты салыстырып, сырттай тыныш көрінгенімен, ішкі кернеуі зор жанжалды көрсетеді. «Бергісіз» деген сөз ұрыстың салмағы төбелестен кем емес екенін білдіреді. Бұл — сөздің де, өкпенің де, кикілжіңнің де адамға ауыр тиетінін аңғартатын бейнелі тіркес.

Қазіргі өмірде

Қазір бұл мақал отбасындағы, жұмыстағы не достар арасындағы түсініспеушілікке қатысты айтылады. Мысалы, екі әріптес бір-біріне ашық ұрыспай, бірақ күнде тиісіп, өсек айтып, салқын қабақ танытса, сол жағдайды «төбелеске бергісіз ұрыс» деуге болады. Мұндайда мәселені ушықтырмай, сабырмен сөйлесіп шешу керек.