Туғаныңды көргенім жоқ,
Өлгеніңе жыламаймын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға жақындық, туыстық байланыс жоқ болса, ол үшін ерекше қайғырып, көз жасын төгудің де мәні болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында: адам өзіне бөтен, аралас-құралас болмаған кісінің туғанына да, өлгеніне де жүрегі елжіреп тұрмайды. Астарлы мағынасы: жақындық пен сыйластық орнамаған жерде сезім де әлсіз болады; адам баласы алдымен араласқан, қадірлескен, байланысқан жанға ғана шын көңіл бөледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «туғаныңды көргенім жоқ» деген тіркес — арадағы алыстықты, жаттықты білдіреді. «Өлгеніңе жыламаймын» — жанашырлықтың жоқтығын емес, көңіл байласпаған адамға табиғи түрде терең қасірет сезілмейтінін көрсететін образ. Қазақ дүниетанымында көз жасы — шынайы ықылас пен жүрек байланысының белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал адаммен қатынас, сыйластық, ортақтық болмаса, одан ерекше эмоциялық қолдау күтудің қиындығын білдіру үшін айтылады. Мысалы, жылдар бойы хабарласпай, бір-біріне жақсылықта да, қиындықта да демеу болмаған алыс таныс қайғырса, жұрттың «туғаныңды көргенім жоқ, өлгеніңе жыламаймын» деуі — арадағы салқындықты аңғартқан сөз ретінде қолданылады.
Ólgenińe jylamaımyn.