Төбелес «боқ жемеден» басталады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Төбелес бірден үлкен жанжал болып тумайды, ол көбіне ұсақ реніштен, орынсыз сөзден, әдепсіз қылықтан басталады. Мақалдың тура мағынасы — ұрыс-керіс ең алдымен шамалы түрткіден, болмашы себептен өршиді. Астарлы мағынасы — адам ашуын тежеп, кішкене келіспеушілікті дер кезінде тоқтатпаса, ол үлкен дау мен қайғыға айналады.
Образдар мен теңеулер
«Боқ жеме» деген тіркес халық тілінде ұсақ, мәнсіз, жиіркенішті іс-әрекетті меңзейді. Яғни төбелестің басы үлкен себептен емес, қадірсіз, тұрпайы қылықтан шығатынын көрсетеді. Мұндағы образ адам мінезіндегі ашкөздік, әдепсіздік, бір-бірін кемсіту сияқты ұсақ нәрселердің өзі қаншалықты қауіпті екенін аңғартады. Халық осындай қатаң теңеу арқылы жөнсіз сөздің де, орынсыз әрекеттің де соңы ауыр болатынын ескертеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мектепте, жұмыста, отбасында немесе әлеуметтік желіде жиі еске түседі. Мысалы, екі әріптес бір-біріне келемеж сөз айтып, соны уақытында тоқтатпаса, ол ренішке, кейін ашық жанжалға ұласуы мүмкін. Сондықтан мақал адамдарды сабыр сақтауға, сөзге ие болуға және кикілжіңді басталмай тұрып шешуге шақырады.