Төс болғаныңда төзіп бақ,
Балға болғанында соғып бақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға кез келген іске лайық болсаң, сол істің салмағын да көтере біл деген ой айтады. Төс болғаныңда төзіп бақ — егер біреуге тірек, сүйеніш, қорған болар орынға шықсаң, қиындыққа да шыдамды бол. Балға болғанында соғып бақ — егер сен әрекет ететін, ықпал ететін күшке айналсаң, жұмысты батыл, дұрыс әрі нәтижелі атқар дегені. Яғни, әр рөлдің өз жауапкершілігі бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төс» — сүйеніш, тірек, демеу дегеннің бейнесі. Төс мықты, орнықты болмаса, оған сенім арту қиын. Ал «балға» — күш, қимыл, іске әсер етуші құралдың символы. Балға қалай соқса, солай із қалдырады. Демек, адам да қай орында жүрсе, соған сай мінез көрсетіп, орнын ақтауы керек.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды басшылықта, отбасында, жұмыста жиі қолдануға болады. Мысалы, бөлім басшысы болған адам тек бұйырып қана қоймай, қызметкерлеріне қолдау көрсетіп, жауапкершілікті өзі де көтеруі тиіс. Сол сияқты шебер не маман өз ісіне адал болып, нәтижесіне толық жауап бергенде ғана сөзі мен ісі өтімді болады.
Balǵa bolǵanynda soǵyp baq.