Түздегі май ішеді,
Үйдегі зәр ішеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырт көзге қызық көрінгенмен, терең астары бар. «Түздегі май ішеді» дегені — адам көпшілік ішінде, сыртта, ел арасында жақсы көрініп, жағдайы тәуір болып жүруі мүмкін дегенді білдіреді. Ал «Үйдегі зәр ішеді» дегені — үй ішіндегі шынайы өмір мүлде басқа, қиындық, таршылық, реніш, ауыртпалық жасырын тұруы мүмкін екенін меңзейді. Яғни, адамның сыртқы көрінісіне қарап, ішкі халін толық бағалауға болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «май» — молшылықтың, рахаттың, жайлы күйдің бейнесі. Ал «зәр» — ащы, жағымсыз, ауыр хәлдің символы. Халық осы екі қарама-қарсы образ арқылы өмірдің қос қырын көрсетеді: бір жерде күлкі мен сән, бір жерде мұң мен мехнат бар. Бұл теңеу адамның шынайы тұрмысын жасырып, сыртқы жылтыраққа сенбеуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде ерекше өзекті: адам суретте сәнді, көңілді көрінгенімен, шын өмірде қарызға батып, не отбасылық қиындық көріп жүруі мүмкін. Мысалы, біреудің демалыста түсірген әдемі фотосына қарап, «бәрі жақсы екен» деуге болмайды, өйткені оның артында ауыр еңбек немесе жеке мәселелер жатуы ықтимал.
Úıdegi zár ishedi.