Тойға барсаң, тойып бар,
Жамандығыңды қойып бар.

Күнде бір мақал

«Тойға барсаң, тойып бар, Жамандығыңды қойып бар.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Тойға барарда екі нәрсеге назар аудар дейді: үйден тамақ ішіп, тоқ барғаның жөн, ал жаман мінезің мен ренішіңді үйде қалдыр. Аш барған адам дастарқанға жұтынып, ас тартылмай жатып асығады, өзгелердің алдында ұятқа қалуы мүмкін. Ал ашу, өкпе, ескі дау тойдың қуанышын бұзады. Той — жұрттың бірге қуанатын жері, оған таза көңілмен, сабырмен барған жөн. Мақал көпшілік ортада өзін ұстай білуге үйретеді.

Образдар мен теңеулер

Мақалдың сәні — «той» мен «тойып» сөздерінің үндестігінде: той — жиын, тою — қарын тоқ болу. Екінші жолда «бар» құрылымы сақталып, «тойып бар» мен «қойып бар» ұйқасады. Бірінші жол тәнге, екіншісі жанға қатысты: тәніңді тамақпен, жаныңды таза ниетпен дайында. «Қойып бар» деген тіркес жамандықты бір затша, ауыр жүкті үйге тастап кеткендей етіп көрсетеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды тойға бара жатқан адамға, әсіресе мінезі шәлкес, ұрысқақ туысқа ескерту ретінде айтады. Кейде ата-ана тойға апара жатқан балаларына тәртіп сақтау туралы әзілмен ескертеді. Тойға сыйлықсыз не бос қол барма деген мағына мұнда жоқ. Мысалы, ескі дауын тойда қозғауға дайындалып жүрген ағасына інісі: «Тойға барсаң, тойып бар, жамандығыңды қойып бар» деп ескертеді.

Қолданылу жағдаяттары

— Ас үйде тамақ дайындап жатқан ана аш қарынмен тойға жүгірмек болған ұлын тоқтатып, бір кесе сорпа ішкізіп, осы мақалды айтты.
— Ауылдағы тойға бармас бұрын көршісімен жер дауы бар күйеуіне әйелі осы сөзді айтып, дауды тойдан кейінге қалдыруды өтінді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Тойға барсаң, тойып бар, Жамандығыңды қойып бар. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Toıǵa barsań, toıyp bar,
Jamandyǵyńdy qoıyp bar.