Мың күн жанған шырақ бір күн сөнеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ұзақ уақыт жанып тұрған шырақтың да бір күні сөніп қалатыны. Астарлы мағынасы: қанша мықты, қанша ұзаққа созылған нәрсенің де ақыры болады. Адам өмірі, дәулет, атақ, күш-қуат — бәрі де тұрақты емес, уақыт өте өзгеріп, аяқталады. Сондықтан адам жалғанға емес, баяндыға мән беріп, әр күніңнің қадірін білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мың күн жанған шырақ» — ұзақ өмір, тұрақты күш, үздіксіз тірлік белгісі. Ал «бір күн сөнуі» — аяқталу, тоқтау, ажал немесе істің күйреуі сияқты мағыналарды білдіреді. Шырақ бейнесі өмірдің жарығы мен жылуын елестетеді, бірақ сол жарықтың да мәңгі емес екенін ескертеді. Бұл арқылы халық дүние мен пенделік тіршіліктің өткіншілігін терең жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға ысырапқа салынбай, уақытты бос өткізбеуге, бардың бағасын білуге үндейді. Мысалы, біреу қызметіне, ақшаға не беделіне тым сеніп, бүгінгі еңбегін кейінге қалдыра берсе, жағдай бір сәтте өзгеріп кетуі мүмкін. Сол кезде осы мақал еске түсіп, «бәрі де өткінші, сондықтан бүгін әрекет ету керек» деген ой салады.