«Орнында бар оңалар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Орнында бар оңалар» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе өз орнында сақталса, жоғалмай, бүтін күйінде тұрса, кейін түзеледі деген ой. Астарлы мағынасы — адамға, малға, дүние-мүлікке, абыройға не уақытша қиындыққа байланысты болған шығын қатты уайымдауға тұрарлық емес, бастысы түп қазығы, негізі сақталсын. Бар нәрсе орнында болса, ол қайта қалпына келеді, жетіледі, түзеледі. Бұл сөз сабырға, үмітке, байыппен қарауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «орнында бар» тіркесі — бардың, қордың, негіздің сақталуын білдіреді. «Оңалар» сөзі — түзелу, қалпына келу, жақсару деген мағына береді. Халық бұл арқылы кез келген істің берік іргесі болса, уақыт өте қайта орнығатынын меңзейді. Яғни, түпкі құндылық жоғалмаса, қиындық өтпелі ғана.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал бүгін де жиі қолданылады. Мысалы, бір адам уақытша жұмысынан айырылса, бірақ тәжірибесі, денсаулығы, кәсіби білімі сақталса, кейін қайта еңсе көтере алады. Достары не туыстары «Орнында бар оңалар» деп жұбатып, үміт береді. Бұл — қиын сәтте сабыр сақтап, барды бағалауға үйрететін өміршең сөз.