Мың күн жұмақтан,
Бір күнгі тірлік артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мың күн бойы жұмақта жүргеннен гөрі, осы дүниеде бір күн өмір сүріп, тіршілік ету қымбат деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — өмірдің өзі, тыныс-тіршілігі, еңбек етіп, әрекет жасап, жақындармен араласып, қуаныш пен сынақты бірге көру — өте бағалы. Яғни, тірі адамның қайғысы мен қуанышы, күресі мен үміті өмірдің мәнін құрайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жұмақ» — шексіз рахат, тыныштық, бақыттың символы. Ал «бір күнгі тірлік» — жер бетіндегі нақты, жанды өмірді, қозғалыс пен әрекетті бейнелейді. Халық бұл арқылы рухани мағынасы терең ой айтады: адамға тек жайлылық емес, өмір сүрудің өзі, сол өмірдегі сезім, жауапкершілік пен тәжірибе қымбат.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам өмірінің қадірін түсіндіру үшін айтылады. Мысалы, ауыр науқастан кейін сауығып шыққан адам «бір күн өмірдің өзі алтын екен» деп бағалайды. Сондай сәтте бұл мақал адамның тірі жүрген әр күнін қадірлеуге, уақытты бос өткізбеуге үндейді.
Bir kúngi tirlik artyq.