«Қарашада қаз қайтар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал күздің соңғы кезеңінде, әсіресе қарашада, қаздың жылы жаққа қайтатынын білдіреді. Тура мағынасы — құстардың табиғи көш уақыты. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің өз мезгілі бар, уақытында қимылдап, табиғаттың заңын, өмірдің рет-ретін ескеру керек деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қаз» — көшіп-қонатын құс, ал «қараша» — күздің суығы күшейіп, қыстың лебі сезілетін мезгіл. Қаздың қайтуы табиғаттағы дайындықты, амалдың таусылуын, жыл мезгілдерінің ауысуын бейнелейді. Бұл образ адамға да қатысты: бір істің уақыты келсе, оны созбай атқару керек.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жоспар құру, уақытты босқа өткізбеу керек дегенді аңғартады. Мысалы, студент емтихан жақындағанда дайындықты кейінге қалдырмай, қарашадағы қаздай дер кезінде «қайтуы», яғни дұрыс бағытқа бұрылуы қажет. Сол сияқты шаруасын да, жұмысын да мезгілінде бітіру — берекенің белгісі.