«Қанша берік дегенмен, Тәуекел де қажиды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша мықты, берік нәрсе болса да, ұзаққа созылған ауыртпалыққа төтеп бере алмай тозады. Астарлы мағынасы: адам қаншалықты батыл, тәуекелшіл болса да, шектен тыс қатерге, тынымсыз күйзеліске төзе бермейді. Яғни, тәуекелдің де шегі бар, сақтық пен ойластырылған әрекет керек.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «берік» сөзі тек заттың мықтылығын емес, адамның қайратын, шыдамын да білдіреді. Ал «тәуекел» — өмірдің қиындығына бел буып кірісу, батыл қадам жасау деген ұғым. «Қажиды» сөзі шаршау, титықтау, әлсіреу мағынасын береді. Осы арқылы мақал тәуекелді темірдей төзім емес, қажитын, тозатын нәрсе ретінде бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды ойланып әрекет етуге шақырады. Мысалы, бір кәсіпкер тәуекелге сүйеніп, барлық ақшасын бір жобаға сала берсе, бәрі де ойдағыдай бола қоймайды. Сондықтан батылдықпен бірге есеп, жоспар және сақтық та қажет. Мақалдың түйіні — қайсарлық жақсы, бірақ шектен асқан тәуекел ақыры әлсіретеді.
Táýekel de qajıdy.