Қуғынмен келген сүргінмен кетеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қуғынмен келген адам не зат, не билік ұзақ тұрақтамайды деген ой айтылады. Тура мағынасында біреуді қуып алып келген нәрсе де, зорлықпен орнаған күй де ақыры сүргінге, яғни ыдырауға, күйреуге ұшырайды. Астарлы мағынасы — күшпен, зорлықпен, әділетсіз жолмен келген игілік баянды болмайды. Халық бұл мақал арқылы зорлықтың соңы жақсылыққа апармайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қуғын» — біреуді қысыммен, жаналқымдап жетелеу, мәжбүрлеу. «Сүргін» — тыныштықтың кетуі, елдің босуы, берекенің бұзылуы деген терең ұғым. Екі сөздің қарсы қойылуы зорлық пен оның ауыр салдарын айқын көрсетеді. Мақал қысқа болса да, әділдіксіз келген нәрсенің түбі тұрақсыз болатынын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды саясатта, жұмыста, отбасында да қолдануға болады. Мысалы, бір басшы ұжымды қорқыту, қысым көрсету арқылы басқарса, адамдардың сенімі жоғалып, ұжым ішінде іріткі туады. Яғни күшпен ұсталған тәртіптің ғұмыры қысқа болады. Сондықтан кез келген іс әділдік пен келісімге сүйенгенде ғана берік болады.