Құдай бергенін алса да ,берерін алмасын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның несібесі мен ырысы Құдайдың жазуымен келеді деген сенімді білдіреді. Тура мағынасында: адамға берілгенді қабылда, бірақ алдағы жақсы несібеңнен, бақ-берекеңнен айырылып қалма деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — барға қанағат етіп, тәубе сақтау керек, алайда өзіңе тиесілі болашақ ырыстан, мүмкіндіктен, несібеден қол үзіп қалма. Яғни, адам қолындағыны қадірлеп, тағдырдың сыйын орынсыз ысырап етпей, ақылмен әрекет етуі тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "бергені" — қазір қолда бар несібе, сый, мүмкіндік. "Берері" — әлі келе жатқан, алдағы ырыс, үлес, бақ. Бұл жерде алыну мен жоғалту бір-біріне қарсы қойылып, адамның өмірдегі ұқыптылығы мен тәуекелі суреттеледі. Халық даналығы осылайша көрінбейтін несібені де көздің қарашығындай сақтауды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл сөзді адам бар мүмкіндігін дұрыс пайдаланып, кейінгі үлкен пайдадан айырылып қалмасын деген мағынада қолдануға болады. Мысалы, біреу уақытша жеңіл табысқа қызығып, оқуды тастап кетсе, кейін жақсы маман болу мүмкіндігін жоғалтады. Сондайда: "Құдай бергенін алса да, берерін алмасын" деп ескерту айтуға болады.