Құдай құлым десе ,
Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның басына түскен жақсы да, ауыр да халдің бәрі Құдайдың қалауымен болады деген сенімді білдіреді. Егер тағдыр жазса, пенде оған қарсы тұра алмайды. Мұнда «Құдай құлым десе» дегені — адамға ерекше сыбаға, сынақ не бұйрық берілсе, ол міндетті түрде орындалады деген ишара. Ал «Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?» дегені — адам баласы пайғамбар үмбетінің бірі ретінде бұл жазмышты сабырмен қабылдауға тиіс деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құл» сөзі адамның Жаратушы алдындағы дәрменсіздігін, тәуелділігін көрсетеді. «Пайғамбардың үмбеті» тіркесі мұсылман қауымының ортақ рухани ортасын аңғартады. Яғни, бұл жерде жеке адамның емес, бүкіл адамзаттың тағдырға бағынуы, сабыр сақтауы бейнеленген. Мақалдың астарында тәубе, мойынсұну, қанағат бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал күтпеген жағдайға тап болғанда, сабыр етуге шақыру үшін айтылады. Мысалы, бір адам ұзақ күткен жоспары іске аспай қалса, жақындары: «Құдай құлым десе, Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?» деп, тағдырға мойынсұнып, күйзелмеуге кеңес береді. Бұл сөз адамды сабырлы болуға, бәрін бірден өз күшіммен шешемін деп асықпауға үйретеді.
Paıǵambardyń úmbetimen demeske shara bar ma?