Қартайғанда дүние кісінің көз алдына бітеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қартайған сайын өмірге басқаша қарайтынын білдіреді. Жастық шақта дүние кең, мүмкіндік көп, арман шексіз болып көрінеді. Ал кәрілік келгенде адамның күші азайып, денсаулық әлсіреп, дүние қызығы бірте-бірте көз алдынан алыстай бастайды. Яғни, байлық та, қызық та, атақ та мәңгі емес; өмірдің шындығы қартайғанда айқынырақ сезіледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дүние» — тек мал-мүлік емес, жалпы өмірдің қызығы, тіршіліктің алдамшы сәні. «Көз алдына бітеді» деген тіркес адамның алдында жолдың тарылуын, мүмкіндіктің шектелуін бейнелейді. Бұл — нақты бір нәрсенің жабылып қалуы емес, өмірдің қысқарып, пенденің дүниеге қанағатпен, өкінішпен не сабырмен қарауының астарлы суреті.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уақытты бос өткізбеу, жастықтың қадірін білу үшін айтылады. Адам жас кезде білім алып, еңбек етіп, кейін өкініп қалмауы керек деген ой бар. Мысалы, бір кісі «кейін оқимын, кейін жинаймын» деп жүре берсе, қартайғанда мүмкіндік азайып, сол сөздің мәнін кеш түсінеді. Сондықтан мақал өмірді ерте ойлап, пайдалы іске жұмсауға шақырады.