Қонақ пен өлім болжамсыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қонақ пен өлімнің қашан келіп, қашан кететінін алдын ала білу мүмкін емес. Мақалдың тура мағынасы — қонақ та, ажал да күтпеген жерден келеді. Астарлы мағынасы — адам өмірде дайын, жинақы, сабырлы болып жүруі керек. Қонақ келгенде сый көрсетіп, амандықпен қарсы алу керек; ал өлім келгенде пенде оның уақытын өзгерте алмайды, сондықтан әр күнді қадірлеген жөн.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қонақ» — тек үйге келген адам ғана емес, аяқ астынан болатын, тосын оқиғаның белгісі. «Өлім» — адам ғұмырының шегі, тағдырдың бұлжымас заңы. Екеуін қатар айту арқылы халық өмірдің тұрақсыз, ал адамның дәрмені шектеулі екенін аңғартады. Болжамсыздық бейнесі күтпеген жағдайға дайын болуды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қонақ күтуде де, өмірдің өзінде де ұқыптылыққа үндейді. Мысалы, үйде қонақ келсе деп дастарқанды реттеп, ал тіршілікте кез келген сәтте болатын өзгеріске дайын жүрген дұрыс. Адам денсаулығын күтіп, жақындарымен сыйласып, бір күнді де бос өткізбей өмір сүруі керек.