Қарсы келсе кәрілік,
Қара нарды шөктірер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қарттықтың адамға күш-қуат жағынан үстем келетінін білдіреді. Жастардың қуаты мол болса да, уақыт өте келе кәрілік бәрін әлсіретеді. Астарлы мағынасы — адамның өзіне сенімі мен қайраты қанша мықты болса да, жас ұлғайған сайын дене де, шама да бұрынғыдай болмайды. Сондықтан кәрілікті мойындап, өмірдің осы кезеңіне сабырмен, құрметпен қарау керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қара нар» — өте күшті, қайратты, ауыр жүк көтеретін төзімді түйенің бейнесі. Ал «шөктірер» сөзі оны тізерлетіп, жерге отырғызу дегенді білдіреді. Яғни, тіпті қара нардай алып күштің өзін де кәрілік жеңеді деген көркем салыстыру берілген. Бұл теңеу кәріліктің мықтылықты да басатын табиғи заң екенін әсерлі көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне үлкен кісілерге құрмет көрсету, олардың шаршауын түсініп, ауыр жұмысқа жүктемеу керек деген жағдайда айтылады. Мысалы, жасы келген атаны көлікпен апарып-әкелген дұрыс, өйткені кәрілік адамды тез титықтатады. Осы арқылы мақал үлкенге ізет, жасқа сабыр үйретеді.
Qara nardy shóktirer.