«Құдайдың күні тарыдан да көп.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Тары — ең ұсақ, санап болмайтын дән. Мақал алда күн көп екенін, уақыттың таусылмайтынын айтады: бүгін болмаса, ертең, ертең болмаса, арғы күні үлгересің. Көбіне асығып, бір күнде бәрін бітіргісі келген немесе бір сәтсіздіктен түңілген адамға айтылады. Кейде «әлі талай күн бар, бұл істі кейін шешеміз» деген жұмсақ кейінге қалдыру мағынасында да қолданылады.
Образдар мен теңеулер
Тары — қазақтың ежелгі дақылы, одан талқан, жарма, көже жасаған. Бір уыс тарыда сансыз дән бар, сондықтан ол көптіктің мысалы болған. Мақал күндерді дәнге теңейді: тарының дәні таусылмайтындай, күн де таусылмайды. «Құдайдың күні» тіркесі күнді адам емес, Жаратушы беретінін, оның шегін пенде білмейтінін аңғартады. Салыстыру егінші тұрмысынан алынған.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Асығып, қобалжып жүрген адамды сабырға шақыру, жұбату үшін айтылады. Сарыны — жайбарақат, жұмсақ, кейде әзіл. Мысалы, қонақты шығарып салғанда: «Тағы келіңіз, Құдайдың күні тарыдан да көп». Шұғыл, кейінге қалдыруға болмайтын істі созуға сылтау ретінде айту орынсыз.
Қолданылу жағдаяттары
— Жолға асығып, қараңғыда аттанбақ болған қонақты үй иесі «ертең жүресің» деп осы мақалмен тоқтатты.
— Асықтан ұтылып ренжіген немересіне атасы әлі талай ойын ойнайтындарын айтып жұбатты.