Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.5K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Бір жақсы қыз,
Екі жаман ұлға татиды.
Екі жаман ұлға татиды.
**Негізгі мағынасы** Бір жақсы қыздың орны екі жаман ұлдан да артық деген ой айтылады. Мұнда «жақсы қыз» — ақылды, ибалы...
Жаманның аяғы сегіз,
Бірі шалмаса, бірі шалады.
Бірі шалмаса, бірі шалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамның ісі де, ойы да бір орында тұрмайтынын, оның зияны бір жолмен болмаса, екінш...
Түске дейін мүйіз, түстен кейін киіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың, істің және адам жағдайының тез өзгеретінін білдіреді. Тура мағынасында қарасақ,...
Итті қонақ жараспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит үйге қонақ болып жараспайды, өйткені ол қонақтың қадірін білдіретін...
Қатты жауған күн тез ашылады,
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашуы да табиғат құбылысы сияқты өткінші екенін білдіреді. Қалай қатты жауған күн...
Пәленің алды - қар, арты - дауыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген пәленің, қиындық пен апаттың басы алғашқы белгіден басталатынын ескертеді. «Қа...
Еріншек екі істер,
Ақыры бармағын тістер.
Ақыры бармағын тістер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқаулықтың адамды опық жегізетінін айтады. Еріншек адам істі дер кезінде атқармай, кейі...
Алмақтың да салмағы бар.
**Негізгі мағынасы** «Алмақтың да салмағы бар» деген мақал бір нәрсе алудың, біреуден дәметудің, пайда күтудің өз жауап...
Төбелеске бергісіз ұрыс бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кейбір жанжал мен сөз қағысу сырттай төбелеске ұқсамаса да, іштей одан...
Есекті қанша ұрсаң да, ат болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есекті қанша сабасаң да, ол атқа айналмайды. Астарлы мағынасы: адам не...
Амалсыз істеген жақсылық алғысқа татымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген ісі өз еркімен, ықыласпен жасалса ғана шынайы құнды болатынын білдіреді....
Етпен қарын тоқ,
Ниетпен жаның тоқ.
Ниетпен жаның тоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тек тән қажетін емес, жан қажетін де ойлау керегін айтады. Тура мағынада, ет жеп...
Ластың досы - шыбын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кір-қоқыстың, лас жердің маңына шыбын көп жиналады. Астарлы мағынасы: ж...
Еркекке жүрек керек,
Әйелге тірек керек.
Әйелге тірек керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның да, әйелдің де өмірде өзіне тән рухани және тұрмыстық мұқтаждығы бар екенін аң...
Сорлыға сойылдың жуан басы тиер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, қорғансыз адамға соққының ауыртпалығы көбірек тиеді. Астарлы ма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.