Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
407.9K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Қалған көңілдің мұзы кетсе де, сызы кетпес.
**Негізгі мағынасы** Қалған көңілдің мұзы кетсе де, сызы кетпес деген мақал адам жүрегіне түскен реніштің бірден ұмытылм...
Екі жасты қосқанның сауабы бар,
Екі жасты айырғанның обалы бар.
Екі жасты айырғанның обалы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі жастың басын қосып, отбасын құруға жәрдемдескен адамның ісі сауапты екенін айтады. Ал...
Жақсы жерге жатсаң,
Жақсы-жақсы түс көресің;
Жаман жерге жатсаң,
Жаман-жаман түс көресің.
Жақсы-жақсы түс көресің;
Жаман жерге жатсаң,
Жаман-жаман түс көресің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қай жерде жатса, соған сай түс көруі мүмкін деген байқаудан туған...
Құлға да бір билік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құл деп танылған адамға да бір рет билік берілсе, ол өзін еркін сезіні...
Сыныққа сылтау іздейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір істі түзетудің, кінәні мойындаудың орнына, өз әлсіздігін ақтауға тырысатынын...
Кедейге қарыз бер де, амандығын тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жағдайы төмен адамға қарыз берсең де, оған өкпелемей, амандығын, бүтін...
Жаман ісінен көрмейді, кісіден көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз кемшілігін мойындамай, істеген жаман әрекетінің салдарын басқадан іздейтінін меңз...
Шашу оңай, жинау қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені быт-шыт қылып шашып жіберу оп-оңай, ал оны қайта жинап, ре...
Батпан құйрық,
Жол үстінде не қылып жатқан құйрық.
Жол үстінде не қылып жатқан құйрық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай тым қолайлы, тәтті көрінген нәрсенің бәрі бірдей пайдалы еместігін ескертеді. «Ба...
Тісі ауырғанның көңілін сұрамайды.
**Негізгі мағынасы** Тісі ауырған адамның халін сұрап, оның көңілін алаңдатудың қажеті жоқ дегенді білдіреді. Мұнда тура...
Емініп тапқанның,
Екі көзі шығады.
Екі көзі шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің еңбексіз, жалтақтап, жалынып-жалбарынып тапқан несібесі берекелі болмайтынын мең...
Сырты қара болғанмен, іші сара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі болмысын салыстырады. Тура мағынасында — бір нәрсенің сы...
Білген кісі ұрыны пақыр дейді,
Білмеген кісі ұрыны батыр дейді.
Білмеген кісі ұрыны батыр дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсенің сырын, шын жағдайын білетін адам ұрының кім екенін дұрыс б...
Адал еңбек елге жеткізер,
Арам еңбек елден кеткізер.
Арам еңбек елден кеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің адамды да, қоғамды да алға бастыратынын айтады. Тура мағынасында: таза, маң...
Әкеңнің қадірін әке болғанда білерсің,
Жастықтың қадірін қартайғанда білерсің,
Жақсының қадірін жамандық көріп білерсің.
Жастықтың қадірін қартайғанда білерсің,
Жақсының қадірін жамандық көріп білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірдегі ең қымбат нәрселердің бағасын көбіне сол нәрседен айырылғанда не оны бастан...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.