Оқ жетпес жерге қылыш суырма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз қызбалыққа, өз күшінен тыс іске ұмтылмауға шақырады. Тура мағынасында, қылышты алысқа сермесең де, қолың жетпеген жерге оны суырып әуре болудың пайдасы жоқ. Астарлы мағынасы — қолы жетпейтін, шешімі қиын не өзіңе қатысы жоқ мәселеге бекер араласпа, алдымен жағдайды аңғарып, мүмкіндігіңді бағала деген ескерту.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «оқ жетпес жер» — алыс, қол жетпейтін, ықпал жүрмейтін кеңістік. «Қылыш суыру» — ашуға міну, күш көрсету, асығыс әрекет жасау белгісі. Яғни халық даналығы алысқа қол созғанмен, ол істің нәтижесі болмайтынын бейнелі түрде жеткізеді. Бұл жерде қылыш батылдықтың ғана емес, орынсыз айбаттың да символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс, оқу, қарым-қатынас сияқты салада өте орынды айтылады. Мысалы, бір адам өзі білмейтін іске араласып, дәлелсіз сөз айтып, жанжал шығарса, оған «оқ жетпес жерге қылыш суырма» деп тоқтау айтуға болады. Яғни әр іске ақылмен, шамаңды біліп кірісу керек деген өмірлік сабақ береді.