Опақтан сопақ шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсе не жағдай қалай басталса, соның жалғасы да сол деңгейден аспайтынын аңғартады. Яғни түбі әлсіз, сапасыз, жөнсіз істен берекелі нәтиже шықпайды. Астарлы мағынасы — адамның тәрбиесі, мінезі, ісі, шыққан ортасы мен дағдысы кейінгі болмысына әсер етеді. Сондықтан «не ексең, соны орасың» дегенге жақын ой айтады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «опақ» пен «сопақ» сөздері дыбыстық жағынан ұқсас болып, мағыналық жағынан да бір-бірінен көп алшақ кетпейтін ұғымды береді. Бұл жерде нақты заттан гөрі, бір қалыптан екіншісі туатынын, яғни ұқсас нәрсенің ұқсас нәтиже беретінін бейнелейді. Халық осылайша тегі әлсіз нәрседен берік, көркем, бағалы дүние шықпайтынын астарлап жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал білім, жұмыс, тәрбие, жоба сияқты істерге қатысты қолданылады. Мысалы, егер оқуын жөнді меңгермеген адам күрделі мамандықта тұрақты нәтиже көрсетпесе, жұрт осы мақалмен «дайындығы әлсізден мықты нәтиже күтпе» дегенді білдіреді. Ол адамды алдын ала дұрыс негіз қалау керек екеніне ой салады.