Несиеге ет жесең,
Сүйегі ішіңді жыртар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қарызға, несиеге алған нәрсенің сырттай пайдалы көрінгенімен, кейін ауыр салдар әкелетінін ескертеді. Тура мағынасында: несиеге алынған ет жеп, тойғандай боласың, бірақ оның ақысы артынан келіп, жанға батуы мүмкін. Астарлы мағынасында: қарызбен келген қызық уақытша ғана, ал оны өтеу кезінде адам қиналады, көңілі де, тұрмысы да тарылады. Халық мұнда жеңіл табыс пен орынсыз шығынның соңынан өкініш туатынын айтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ет» — ләззат, уақытша пайда, көңіл көтеру сияқты тез тұтынатын игілік. Ал «сүйегі ішіңді жыртар» деген сөз — қарыздың кейінгі азабы мен ауыртпалығын бейнелейтін әсерлі образ. Сүйек еттен қалған ең қатты бөлік болғандықтан, ол мұнда сол несиеңнің өтемі, салмағы, қиындығы ретінде алынған. Яғни, бүгінгі рахат ертеңгі зардапқа айналуы мүмкін деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды несиеге орынсыз зат алып, кейін төлеуге қиналғанда қолдануға болады. Мысалы, адам телефонды немесе киімді несиеге алып, біраз уақыт қуанады, бірақ ай сайынғы төлемі табысын тарылтады. Сонда «несиеге ет жесең, сүйегі ішіңді жыртар» деп, қарыздың жауапкершілігін еске салады.
Súıegi ishińdi jyrtar.