Оқ қадалса, денеңнен суырарсың,
Жүрегіңе кек қадалса, не қыларсың?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның тән жарасы мен жан жарасын салыстырады. Оқ қадалса, оны денеден суырып алуға, емдеп жазуға болады. Ал жүрекке кек қадалса, яғни іште өшпенділік, реніш, араздық орнықса, оны жою әлдеқайда қиын. Астарлы мағынасы — дене ауырсынғаннан гөрі, көңілдегі кек адамның ішкі әлемін бұзады, ойды тұмшалап, өмірді ауырлатады. Сондықтан адам кек сақтамай, сабырлы, кешірімді болуға тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы „оқ“ — сыртқы жарақаттың, күтпеген қиындықтың бейнесі. Ал „жүрекке кек қадалу“ — жанға бататын реніштің, іште қатып қалатын өкпе-араздықтың символы. Жүрек — адамның сезімі мен ниетінің мекені. Сол жүрекке қадалған кек темірдей болып, адамды іштен мүжиді деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамдар арасындағы жанжал, туыс не дос арасындағы өкпе туралы айтқанда қолдануға болады. Мысалы, біреу қызметтесінен ауыр сөз естіп, жылдар бойы іштей өкпелеп жүрсе, сол кек оның көңіл күйін де, қарым-қатынасын да бұзады. Мұндайда кешірім мен түсіністік қажет екенін ескертеді.
Júregińe kek qadalsa, ne qylarsyń?