Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.2K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — іш...
Асқаныма риза болмасаң да,
Сасқаныма риза бол.
Сасқаныма риза бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиын сәтте түсіністікке, сабырға және бағалай білуге үндейді. Тура мағынасында: б...
Малсыз болсаң да, арсыз болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малың, дүниең, байлығың болмаса да, адамдық ар-намысыңды жоғалтпа деге...
Бастыны еңкейткен,
Тізеліні бүктірген.
Тізеліні бүктірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күшті де ықпалды адамды да, әлсізді де мойындататын құбылысты меңзейді. Тура мағынасында...
Пейілі кең кемімес,
Пейілі тар кеңімес.
Пейілі тар кеңімес.
**Негізгі мағынасы** Пейілі кең адам ешқашан кемімейді, өйткені оның жомарттығы, ақ көңілі, адамға деген жылы көзқарасы...
Жаманды жаман дей берме,
Жасып кетер.
Жақсыны жақсы дей берме,
Тасып кетер.
Жасып кетер.
Жақсыны жақсы дей берме,
Тасып кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сөзді орынсыз айта бермеуді, біреуді бетіне басып мақтап не даттауда абай болуды е...
Ұрыға мал құтаймас.
**Негізгі мағынасы** «Ұрыға мал құтаймас» деген мақалдың тура мағынасы — ұрының қолындағы мал көбеймейді, берекелі болм...
Қазаннан қақпақ кетсе,
Иттен ұят кетеді.
Иттен ұят кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тәртіп пен бақылау әлсіресе, арсыздық пен берекесіздік көбейеді дегенді білдіреді. Тура м...
Өзіңе-өзің сақ бол.
**Негізгі мағынасы** «Өзіңе-өзің сақ бол» деген мақал адам ең алдымен өз ісіне, сөзіне, мінезіне, қадамына абай болуы к...
Ай мінбей атыңды мақтама,
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір нәрсенің немесе біреудің шын қадірін асықпай, уақыт өте келе ғана танитынын б...
Оңай олжа оңалтпас.
**Негізгі мағынасы** Оңай табылған пайда адамды көп жағдайда түземейді, қайта жалқаулыққа, қанағатсыздыққа немесе орынсы...
Жақсыда кек жоқ,
Кектіде тек жоқ.
Кектіде тек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның бойында кек сақтамайтынын, ал кекшіл адамның жүрегінде әділдік пен ізгілік...
Адамға Алла береді ,
Адамның ниетіне қарай береді .
Адамның ниетіне қарай береді .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның әр ісі мен тілегі ниетіне байланысты екенін білдіреді. Тура мағынасында: несібе,...
Жақсының кегі
Жібек орамал кепкенше.
Жаманның кегі
Басы жерге жеткенше.
Жібек орамал кепкенше.
Жаманның кегі
Басы жерге жеткенше.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсылық пен жамандықтың кек сақтауына салыстырмалы баға береді. Жақсы адам ренжісе де, а...
Басыңа бақ қонарда,
Елден асқан данасың.
Басыңнан бақ тайғанда,
Қалыбыңа барасың.
Елден асқан данасың.
Басыңнан бақ тайғанда,
Қалыбыңа барасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бағы мен дәулеті бір қалыпта тұрмайтынын білдіреді. Бақ қонған кезде адам өзін өз...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.