Оқпанды жерге егін салма,
Жанжалды жерге жақын қонба.

Негізгі мағынасы

Бұл мақал адамға орын таңдауда, іс бастау мен тіршілік құруда сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында, ойпаң, су жиналатын оқпанды жерге егін ексең, өнім шықпай қалуы мүмкін; ал жанжал жиі болатын жерге жақын қонсаң, тыныштық бұзылады. Астарлы мағынасы — қандай да бір іске кіріспес бұрын ортаның жағдайын, адамдардың мінезін, береке-бірлігін ойлау керек. Жақсы жерге еккен дән ғана өсетіні сияқты, жақсы ортада ғана адам да, іс те ілгері басады.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы «оқпанды жер» — қолайсыз, сулы, құнарсыз немесе нәтижесіз ортаның бейнесі. «Егін салу» — еңбек ету, үміт арту, болашаққа жоспар құру дегенді білдіреді. «Жанжалды жер» — тынышсыз, дау-дамайы көп орта. «Жақын қонба» дегені — ондай ортадан аулақ бол, себебі жанжал адамды да, істі де бүлдіреді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, адам жұмысқа немесе бизнеске орын таңдарда тек арзан бағаға емес, ортаның тыныштығына, қауіпсіздігіне, адамдардың мәдениетіне қарауы керек. Егер мекеме үнемі дау-жанжалдың ортасында болса, ол жерде тұрақты табыс пен береке аз болады.