Оң қолың сол қолыңа арашашы болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өзіне-өзі қорған, тірек болуын меңзейді. Тура мағынасында оң қол сол қолға араша түсе алмайды, бірақ астарлы мағынасы — адам қиын сәтте сыртқа телмірмей, өз ақылына, ептілігіне, еңбекқорлығына сүйенуі керек деген ой. Яғни, бір іске өзің жауап беріп, өз күшіңмен тығырықтан шығу қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «оң қол» мен «сол қол» — адамның екі бірдей мүшесі сияқты, өзара жақын, бір-біріне жат емес күштің бейнесі. «Арашашы» сөзі дау мен қиындықтан құтқарушыны білдіреді. Демек, мақал адам бойындағы ішкі қуат, табандылық пен ширақтықты образ арқылы көрсетеді. Бір қол екінші қолға жәрдемдессе, адам да өз ісінде бір-біріне сүйенгендей, үйлесіммен әрекет етуі керек деген ишара бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз ісіне сеніп, жауапкершілікті өзі көтеретін адамға қатысты айтылады. Мысалы, студент емтиханға дайындалмай, біреуден көмек күтпей, өзі еңбектенсе, «оң қолың сол қолыңа арашашы болсын» деуге болады. Бұл — жалқаулықтан емес, дербестік пен намыстан шығатын сөз.