Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
408.5K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Тау бұлағымен көрікті,
Бұлақ құрағымен көрікті.
Бұлақ құрағымен көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таудың сәні оның бұлағымен, ал бұлақтың көркі оның жағасындағы құрағы...
Әйелдің шашы ұзын, ақылы қысқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы әйелдің шашының ұзындығын айтып тұрса, астарлы мағынасы — кейбір адамдар...
Ашыққан ұры - ашынған долы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның не ашуға булыққан адамның мінезі өзгеріп, ақылдан гөрі ызаға еріп кететінін бі...
Ханды Құдай ұрарында,
Қарашасымен қас болар.
Қарашасымен қас болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билігі жүрген адам да бір сәтте әлсіреп, өзіне жақын жандардан айырылып қалуы мүмкін екен...
Жаман кісі кекшіл.
**Негізгі мағынасы** Жаман кісі кекшіл дегені — мінезі нашар, ішіне кек сақтайтын адам болған істі ұмыта алмайды, қайта-...
Өзім деген өзекке теппес.
**Негізгі мағынасы** «Өзім деген өзекке теппес» деген мақал адам баласы өзіне жақын, өзіме тартады деп есептеген кісіге...
Қызыл бет ұятсыз.
**Негізгі мағынасы** «Қызыл бет ұятсыз» мақалы адамның бетінің қызаруы, ұялуы оның ар-ұяты бар екенін білдірсе, ал ұялма...
Ұрыс бар жерде ырыс жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қақтығыс, жанжал, керісу бар жерде береке болмайды. Астарлы мағынасы: а...
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — іш...
Қарау адам күншіл,
Мекер адам міншіл.
Мекер адам міншіл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі екі жаман қасиетті әшкерелейді: қарау, яғни іштарлық пен күншілдік, сонд...
Соқыр кінәмшіл,
Саңырау секемшіл.
Саңырау секемшіл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы орынсыз мінездерді әжуалайды. «Соқыр кінәмшіл» дегені — көрмей тұрып-ақ,...
Саудагерде иман жоқ, арын сатады,
Өтірікшіде иман жоқ, жанын сатады.
Өтірікшіде иман жоқ, жанын сатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам иманы мен ар-ұяты жоқ болса, оның өз пайдасы үшін кез келген нәрседен тайынатынын ес...
Шыдамның да шегі бар.
**Негізгі мағынасы** Шыдам — адамның сабыр сақтап, қиындыққа төзуі. Бұл мақал адам қанша төзімді болса да, оның да бір ш...
Жаңа байдан қарыз алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаңа байып, әлі ырысы мен берекесін толық орнықтырмаған адамнан қарыз алудың қауіпті екен...
Екі түйе сүйкеніссе, арасында шыбын өледі.
**Негізгі мағынасы** Екі мықты, екі ірі күш өзара қақтығысса, зардабын әлсіздер тартады деген сөз. Мақалдың тура мағынас...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.