Көнені керек етпесең,
Жаңа табылмайды,
Байлауды керек етпесең,
Жара жазылмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі нәрсені, байлау-емді керек етпесе, жаңасы табылмайды, жара да жазылмайды. Астарлы мағынасы — бұрынғының тәжірибесін, ата дәстүрін, өмірден өткеннің сабағын менсінбеген адам жаңаны да дұрыс игере алмайды. Яғни, жақсыны бастау үшін бұрынғыны толық жоққа шығармай, оның пайдалы жағын сақтай білу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көне» — өткен тәжірибе, ескі жол, дәстүр мен қалыптасқан білімді білдіреді. «Жаңа» — жаңалық, жаңа мүмкіндік, алға ілгерілеу. «Байлау» мен «жара» — адамның ішкі не сыртқы күйі, қиындық пен зақымды меңзейді. Жараның жазылуы байлап күтуге мұқтаж болғандай, өмірдегі кейбір мәселе де сабыр, ескі тәжірибе мен дұрыс әдіс арқылы шешіледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал білімде де, жұмыста да орынды. Мысалы, жас маман бұрынғы тәжірибелі қызметкерлердің кеңесін тыңдамаса, жаңа жобада көп қателік жіберуі мүмкін. Демек, жаңалыққа ұмтылғанда да, ескінің пайдалысын ұмытпау қажет.
Jańa tabylmaıdy,
Baılaýdy kerek etpeseń,
Jara jazylmaıdy.