«Көңіл кімді қаласа, сол сұлу.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Көңіл кімді таңдаса, сол адам сұлу. Мақал сұлулықтың өлшемі ортақ ереже емес, жүректің таңдауы екенін айтады. Жұрт мақтаған сұлу біреуге суық көрінуі мүмкін, ал қарапайым адам біреудің көзіне әлемдегі ең әдемі жан болып көрінеді. Демек сүю сұлулыққа ілесіп келмейді, керісінше, сұлулықты сүю тудырады. Мақал біреудің таңдауын сынауға асықпауға үйретеді.

Образдар мен теңеулер

Мақалда көңіл тірі жан, таңдау жасаушы ретінде алынған: ол «қалайды», яғни өз еркімен таңдайды. Қазақ ұғымында көңіл — адамның ішкі сезім әлемі, «көңілі түсу», «көңілі ауу» деп ғашықтықты осы сөзбен айтады. «Кім» мен «сол» сөздері бір-біріне жауап береді: сұрақ пен оның шешімі. Қарапайым, ауызекі құрылымы мақалды «Сұлу сұлу емес, сүйген сұлу» деген мақалмен мағыналас етеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды біреудің жар таңдауын қорғағанда, «бұл қызда не бар» деген сұраққа жауап бергенде айтады. Интонациясы — түсіністік, жылы әзіл. Біреудің сүйгенін ұсқынсыз деп мазақтау үшін қолданылмайды. Мысалы, ұлының таңдаған қызын бірден ұнатпаған көршісіне ана: «Көңіл кімді қаласа, сол сұлу, ұлымның көңілі тапқан» деді.

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылда жастар бір жігіттің қарапайым қызға ғашық болғанына таңданғанда, ақсақал осы мақалды айтып, оларды тоқтатты.
— Құдалық үстінде ене келіннің суретін көрсетіп, «ұлым таңдаған қыз» деп мақтанғанда, құдағи осы мақалды айтып қостады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Көңіл кімді қаласа, сол сұлу. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Kóńil kimdi qalasa, sol sulý.