Көңілсізден күлкі шықпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көңілсіз, ренжулі, ішкі күйі ауыр адамның жүзінен шынайы күлкі де, жылылық та шықпайды. Бұл мақал тура мағынасында адамның көңіл күйі мен сыртқы мінезін байланыстырып тұр. Астарлы мағынасы — адаммен тіл табысу үшін алдымен оның жан дүниесін түсініп, көңілін көтере білу керек. Қуанышсыз, жанашырлықсыз жерде шынайы ықылас та аз болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «күлкі» — тек күлу емес, өмірге разылық, ашық мінез, ішкі сергектік белгісі. Ал «көңілсіз» сөзі мұң, шаршау, реніш, күйзелісті аңғартады. Яғни көңілдің жабық болуы адамның сөзінен, жүзінен, іс-әрекетінен де байқалады. Халық осы арқылы адамның ішкі әлемі сыртқы көрінісіне әсер ететінін өте ықшам жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жұмыс орнында, отбасында, достар арасында жиі еске түседі. Мысалы, адам ұзақ уақыт күйзеліске түсіп жүрсе, оның ештеңеге зауқы болмай, әзілге де қосылмай қояды. Ондайда оған ұрысу емес, қолдау көрсету қажет. Мақал бізге жақсы сөз, жылы қарым-қатынас адамның көңілін көтеріп, ортаға қайта бейімдейтінін ескертеді.