Жалғанға жалқау нанады, не аңқау нанады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жалған сөзге, өтірікке көбіне жалқау адам мен аңқау адам сенеді. Астарлы мағынасы — адамды алдауға ең алдымен ойсыздық, селқостық, тексермей сену себеп болады. Яғни өтірікке ермеу үшін сергек ой, зерделі көзқарас керек. Мақал жалғанның тамыры әлсіз емес, оны күшейтетін адамның өзіндегі жеңілтектік екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жалған» — өтірік, алдамшы сөз, жалған уәде. «Жалқау» — бір істің ақ-қарасын сараламайтын, тек өзіне оңайын ғана қалайтын адам. «Аңқау» — тез иланатын, аңғармайтын, сақтығы аз жан. Екі образ да адамның мінезіндегі әлсіздікті көрсетеді: бірі әрекетсіздіктен, бірі аңғалдықтан алданып қалады. Мақал осы қасиеттердің қауіпті екенін бейнелі түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал интернеттегі жалған хабар, күмәнді жарнама, алдамшы уәде сияқты жағдайларда өте орынды. Мысалы, біреу «аз ғана ақша салып, тез байисың» деген жарнамаға тексермей сенсе, ол жалғанға нанады. Сондықтан кез келген ақпаратты анықтап, ой сүзгісінен өткізу керек. Бұл мақал адамды сақ болуға, біліммен және ақылмен шешім қабылдауға үндейді.