Жаңа байдан қарыз алма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жаңа байып, әлі ырысы мен берекесін толық орнықтырмаған адамнан қарыз алудың қауіпті екенін ескертеді. Мұндай кісі байлыққа жаңа жеткендіктен, мінезі де, салмағы да, жомарттығы да әлі сыннан өтпеген болуы мүмкін. Сондықтан одан алған қарыз кейін дау, өкпе не ыңғайсыздық тудыруы ықтимал. Астарлы мағынасы — адамға сенім артқанда оның тәжірибесіне, тұрақтылығына және пейіліне қарау керек деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жаңа бай» — мал-мүлкі көбейгенімен, көңілі әлі орнықпаған, байлықтың қадірін толық түсініп үлгермеген адам бейнесі. «Қарыз» — тек ақша емес, өзгенің көмегіне, уәдесіне тәуелді болу. Мақал сол тәуелділіктің салмағын көрсетіп, тез келген байлықтың адам мінезін бірден кемел етпейтінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қаржылық қатынасқа өте сай келеді. Мысалы, табысы жақында ғана өсіп, бизнесі енді ғана жүріп жатқан таныстан ірі қарыз сұрау дұрыс болмауы мүмкін. Себебі оның жағдайы тұрақсыз, ал уәдесі әзірге сыналмаған. Сондықтан мұндайда сақ болып, сенімді, тәжірибелі адамға жүгінген жөн.