Сақтық туралы — 19-бет 837
Сұрыптау:
Тазы қуған қояндай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің артынан өте жылдам, тынымсыз, тыным бермей қууын білдіреді. Тура мағынасында…
Тақыр жерге су төксең, тайғақ болар,
Жаманға сырыңды айтсаң, айғақ болар.
Жаманға сырыңды айтсаң, айғақ болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға айтылған сырды, сеніп берілген құпияны абайлап сақтау керек екенін ескертеді. Тура…
Талаптының пікірі аян,
Дұшпанның ақылы шаян.
Дұшпанның ақылы шаян.
Негізгі мағынасы Талабы бар, алға ұмтылған адамның ойы ашық, ниеті көрініп тұрады: ол не қалайтынын жасырмайды. Ал…
Тар жол, тайғақ кешу.
Негізгі мағынасы Тар жол, тайғақ кешу — өтуі қиын тар соқпақ пен аяқ тайғанайтын өзен өткелі. Бұл толық сөйлем емес…
Тас жауса таңдайдан,
Мұз жауса маңдайдан.
Мұз жауса маңдайдан.
Негізгі мағынасы Тас жауса — таңдайға, мұз жауса — маңдайға тиеді: аспаннан құлаған бәле адамның бетіне, басына тура…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Тас - таразы , Құдай - қазы .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тас — өлшеу құралы, ал Құдай — әділ үкім айтушы. Астарлы мағынасы…
Тау дарақсыз, жау жарақсыз болмас.
Негізгі мағынасы Тау ағашсыз болмайтыны сияқты, жау да қарусыз келмейді. Мақал жауды ешқашан қарусыз, қауқарсыз деп…
Таудың жолына түспе,
Жаудың қолына түспе.
Жаудың қолына түспе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қауіптен, қатерлі істен сақтандырады. Тура мағынада таудың жолы — қиын, бұралаң…
Таяқты жауға темір қалқан дайында .
Негізгі мағынасы Жау қолына таяқ ұстап келсе де, оған қарсы темір қалқан дайындап қой. Мақал қарсыластың қаруы әлсіз…
Таяқтың екі ұшы бар.
Негізгі мағынасы «Таяқтың екі ұшы бар» деген мақал кез келген істің екі жағы болатынын білдіреді. Бір әрекеттің пайдасы…
Тәкаппардың семірткен малы,
Ойнақтап жүріп қасқырға кезігеді.
Ойнақтап жүріп қасқырға кезігеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тәкаппар, паң адамның асығыстықпен, бейқамдықпен әрекет етсе, өзіне зиян келтіретінін…
Тәттінің дәмсізі, балдын, уы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай тәтті, тартымды көрінгеннің бәрі бірдей пайдалы емес екенін ескертеді. Кейде өте…
Тәуекел дария кештіреді.
Негізгі мағынасы Тәуекел адамға дария кештіреді, яғни батыл шешім ең үлкен, терең өзеннен де өткізеді. Мақал адам өз…
Тәуекел ел сақтар.
Негізгі мағынасы Тәуекел елді сақтайды. Мақал қиын сәтте халықты, ауылды, отбасын құтқаратын нәрсе батыл шешім мен…
Тәуекел - көзсіз батылдық.
Негізгі мағынасы Мақал тәуекелге анықтама береді: ол — көзсіз батылдық, яғни қауіпке қарамай, артына бұрылмай жасалатын…
Тебегеннен теріс жүр.
Негізгі мағынасы «Тебегеннен теріс жүр» деген мақал адамға орынсыз кикілжіңге бармай, өзіне зиян келтіретін істен аулақ…
Тебегеннің артынан,
Қабағанның алдынан жүрме.
Қабағанның алдынан жүрме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қауіп төндіретін, мінезі қатал не зиянды нәрседен аулақ жүру керек екенін ескертеді…
Тегі жаманды тең көрме,
Төріңе шығады.
Тілеуі жаманды ес көрме,
Төбеңе шығады.
Төріңе шығады.
Тілеуі жаманды ес көрме,
Төбеңе шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды тек сыртқы сөзіне не жақындығына қарап бағаламауды ескертеді. Тегі жаман, ниеті бұзық…
Тентектің мақұлын бақ,
Ақымақтың ақырын бақ.
Ақымақтың ақырын бақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезін алдын ала байқап, сақ жүруге шақырады. Тентек адам алғашында қолайлы, мақұл…
Тентек шоқпар жинар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тентек, бұзақы адам қолына шоқпар алып, күш көрсетпек болады. Астарлы…
Тікен де гүлін қорғайды.
Негізгі мағынасы Тікен де гүлін қорғайды деген мақалдың тура мағынасы — гүлдің айналасындағы тікен оны сыртқы қауіптен…
Тікеннен шошып шоқ басқан.
Негізгі мағынасы Тікеннен қорқып, шоқтың үстіне отыру — ұсақ қауіптен шошып, одан да үлкен зиянға ұрыну деген сөз…
Тіл-аузым тасқа.
Негізгі мағынасы «Тіл-аузым тасқа» деген сөз – біреудің сөзі жүріп кетпесін, жамандық айтқандай болмайын, айтқанымнан…
Тілдінің тілінен сақтан,
Сөздінің сөзінен сақтан.
Көздінің көзінен сақтан.
Сөздінің сөзінен сақтан.
Көздінің көзінен сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы айласына, ащы тіліне, өткір сөзіне және арам пиғылына сақ болуды ескертеді…
Тілін тісіне жаниды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөзін іштей тежеп, ашуын сыртқа шығармай, сабыр сақтайтынын білдіреді. Тура мағынада…
Тірі жан - тісті бақа.
Негізгі мағынасы Тірі жан өз күнін өзі көруге, қажет болса қорғанып, амалын табуға мәжбүр деген ой айтылады. Мұндағы…
Тістейтін жылқы тісін көрсетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай жуас, сабырлы көрінгеннің бәрі бірдей әлсіз емес екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Тіс - тілдің қамалы.
Негізгі мағынасы Тіс тілге қалқан, қорған сияқты. Адам сөйлегенде тісті дұрыс ұстамаса, тілге зақым келуі мүмкін…
Тозған қазды топтанған қарға жем етер.
Негізгі мағынасы Ұзақ ұшып, қанаты талып, тозған қаз тобынан қалып қойса, оны жерде топтанған қарғалар жем қылады. Сау…
Тойға барсаң, бұрын бар,
Бұрын барсаң, орын бар.
Бұрын барсаң, орын бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әдептілікке, ұқыптылыққа және алдын ала қамдануға шақырады. Тура мағынасында, тойға…
Тойған қонақтың екі көзі жолда болар.
Негізгі мағынасы Тойып алған қонақ үй иесіне ұзақ бөгелмейді, көңілі жолға, қайтатын сәтке ауады. Астарлы мағынасы…
Той тарқағанда қынаңды төбеңе қой.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — той бітіп, жұрт тарқап жатқанда қымбат нәрсеңді, сән-салтанатқа керек…
Тоқал ешкі қой бұзар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқал ешкі қойға тиіп, мазасын алып, тынышын бұзады. Астарлы мағынасы…
Тоңбай қалтырған.
Негізгі мағынасы Тіркестің тура мағынасы: тоңбай-ақ қалтырайды, яғни суық жоқ болса да дірілдейді. Адам қалтырауды…
Топтан ажыраған торға түсер.
Негізгі мағынасы Топтан бөлініп қалған құс торға түседі, аңшының қолына оңай іліге кетеді. Мақал адамға да осыны…
Торғайдан қорыққан егін екпейді.
Негізгі мағынасы «Торғайдан қорыққан егін екпейді» деген мақалдың тура мағынасы — ұсақ құстың егінге тиетін зиянынан…
Торғай жаңбыр жауса, баласын қорғайды,
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — торғай жаңбыр жауса, өз балапандарын паналатып қорғайды, ал бұршақ түссе…
Төмен қонсаң, сел алар,
Биік қонсаң, жел алар.
Биік қонсаң, жел алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға әр істі орынсыз төмендетпей де, шектен тыс асқақтатпай да, орта жолды ұстауды…
Төре айғақ болса, бітім болмас,
Төбе тайғақ болса, шығып болмас.
Төбе тайғақ болса, шығып болмас.
Негізгі мағынасы Төренің өзі айғақ, яғни куә не айыптаушы болса, дауда бітім болмайды; төбе тайғақ болса, оған шығу…
Төрт аяғы тең жорға,
Сүдігерге сүрінер.
Сүдігерге сүрінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай мінсіз, ширақ, мықты көрінгеннің өзі кейде кіші ғана кедергіден сүрінуі мүмкін…