Тентектің мақұлын бақ,
Ақымақтың ақырын бақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мінезін алдын ала байқап, сақ жүруге шақырады. Тентек адам алғашында қолайлы, мақұл көрінуі мүмкін, бірақ оның ісі кейін бүлінуге апарады. Ақымақтың да сөзі мен қылығы бірден қауіпті байқатпауы мүмкін, алайда соңында оның зияны білінеді. Астарлы мағынасы — сыртқы көрініске ғана сенбей, адамның түпкі пиғылы мен іс-әрекетінің соңы қалай боларын бағалау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мақұл» сөзі — адамның айтқанын құптарлық, жуас сияқты көрінетін қалпы. «Ақыры» — істің соңы, нәтижесі. Халық тентек пен ақымақты бір-біріне жақын қойып, екеуінен де сақтануды ескертеді: біреуі тәртіпсіздігімен, екіншісі аңғалдығымен кесір тигізуі мүмкін. Яғни мақал адамды мінезді байқап тануға үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс орнында, достықта не әлеуметтік желіде өте өзекті. Мысалы, жаңа таныс адам бастапқыда сыпайы, уәдешіл көрінуі мүмкін, бірақ оның сөзі мен ісі жиі қайшылыққа түссе, соның «ақырына» қарап бағалау керек. Бұл — сенім берерде асықпай, адамды уақыт арқылы танудың сабағы.
Aqymaqtyń aqyryn baq.