Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
124.3K
Қаралым
148
Орташа
Сұрыптау:
Саптыаяқтан ас ішіп,
сабынан қарауыл қарайды.
сабынан қарауыл қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сақтықты шектен тыс күдікке айналдырған адамды әжуа етеді. Тура мағынада саптыаяқтан ас і...
Кеден кеден болды,
Кеден неден болды?
Кеден неден болды?
**Негізгі мағынасы** «Кеден кеден болды, кеден неден болды?» деген мақал сырттай қарағанда бір сөздің қайталануындай кө...
Ит ұяласынан қорықпайды.
**Негізгі мағынасы** Ит өз ұясына, яғни өзі үйренген ортасына қорқынышсыз кіреді. Мақалдың тура мағынасы осыны білдірсе...
Өзің өлтірмес, жат жарылқамас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға өзінен жақын ешкім жоқ, өз басыңның қамын, мүддеңді, амандығыңд...
Сиыр алсаң, танып ал,
Танымасаң, тарғыл ал.
Танымасаң, тарғыл ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал алуда асығыс шешім қабылдама, алдымен жақсылап танып, тексер дегенді білдіреді. Тура...
Жолдасын тастаған жолда қалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа, серікке қиын сәтте адал болуды ескертеді. Егер адам жолдасын, яғни серігін немесе...
Әзірет Әлінің қылышы,
Саған да тиер бір ұшы.
Саған да тиер бір ұшы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Әзірет Әлінің әйгілі қылышы өте өткір, қуатты қару болған, оның ұшы ти...
Көз жұмбай дария кешпек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көзді жұмып алып дариядан өту мүмкін емес, өйткені суға батып кету қауп...
Іші қуырылмайды, пышағы суырылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі жай-күйі тыныш, ойы орнықты, қамы аз дегенді білдіреді. Тура мағынасында ас...
Төре айғақ болса, бітім болмас,
Төбе тайғақ болса, шығып болмас.
Төбе тайғақ болса, шығып болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі дау-дамайдың әділ шешілуі кейде тек жоғары дәрежелі адамға немесе сыртқы беде...
Көлгірге сенбе, былжырға ерме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды екіжүзді, сырты жылтыр, сөзіне сенуге келмейтін кісіге алданбауға шақырады. «Көлгі...
Он, көзіңе сол көзін, қарауыл болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз көзіңді біреудің көзіне теңеп, екеуін де қарауылдайтын, сақтықты кү...
Пәледен машайық қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: пәле-қаза, дау-дамай, қиындық сияқты кесірлі нәрседен тіпті машайық та...
Ашу үстінде ант жүрмейді.
**Негізгі мағынасы** Ашу қысқанда адам сабырын жоғалтады, сондықтан сол сәтте айтылған сөзге де, берілген антқа да сені...
Жауға жаның ашымасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жау, дұшпанға аяушылық танытпа, өзіңді де, елді де қорғай біл деген ойды білдіреді. Тура...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.