Сақтық туралы — 20-бет 837
Сұрыптау:
Туған Ай тұрса,
Үркерге қарсы қарап.
Қыс түсер,
Шақырайып боран борап.
Үркерге қарсы қарап.
Қыс түсер,
Шақырайып боран борап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал табиғат құбылысына қарап, ауа райын шамалауға болатынын білдіреді. Айдың туу қалпы мен…
Тумаған балаға кіндік шеше.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әлі өмірге келмеген, яғни жүзеге аспаған іске немесе белгісіз нәрсеге алдын ала асықпай…
Түйе қараған жауға жолығар,
Сиыр қараған тойға жолығар.
Сиыр қараған тойға жолығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр түліктің өз мінезі мен табиғатына қарай тағдырын, бағытын бейнелейді. Түйе көбіне…
Түйелі жолаушы - киелі жолаушы.
Негізгі мағынасы Түйесі бар жолаушы — киелі жолаушы. Түйе ұзақ жолға төзімді, көп жүк көтереді, шөлге шыдайды…
Түйе мойнын тұз кесер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің ұзын мойнын кесетін күшті нәрсе тұздай болып көрінеді. Астарлы…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Түйені жардан құлатқан - бір үзім шөп.
Негізгі мағынасы Түйені жардан құлатқан – бір үзім шөп деген мақал азғантай нәрсенің де үлкен апатқа себеп болатынын…
Түйені жыңғылмен айдамайды,
Кендірмен байламайды.
Кендірмен байламайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкен істі, ірі нәрсені әлсіз немесе орынсыз құралмен басқаруға болмайтынын білдіреді. Түйе…
Түйенің жолы үлкен,
Аттың жоны үлкен.
Аттың жоны үлкен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе мен аттың дене бітімі, жүріс-тұрысы жолда әртүрлі екенін білдіреді…
Түйе сілкінсе, бір есекке жүк қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе қозғалып, сілкінген кезде үстіндегі жүктің бір бөлігі түсіп, ол…
Түлкіні құрылған қақпан ұстамайды,
Құруын тапқан ұстайды.
Құруын тапқан ұстайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түлкі сияқты айлакер аңды кез келген қақпан ұстай бермейді; оны тек дұрыс…
Түлкіні түн асырайды.
Негізгі мағынасы Түлкіні түн асырайды деген мақалдың тура мағынасы — түлкі түнде жемін тауып, тіршілігін сол уақытта…
Түлкі түгінен жазады.
Негізгі мағынасы Түлкі түгінен жазады деген мақал адамның айласы мен қулығы туралы айтады. Тура мағынасында түлкі өз…
Түн кезе берген,
Түбінде шайтанға жолығады.
Түбінде шайтанға жолығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түнде орынсыз кезіп, бейсауат жүре берген адам ақырында қауіпті жағдайға…
Түскі асқа түстік жерден келеді,
Кешкі асқа күндік жерден келеді.
Кешкі асқа күндік жерден келеді.
Негізгі мағынасы Түскі асқа адам жарты күндік жерден, кешкі асқа бір күндік жерден келеді. Көшпелі тұрмыста жол таң…
Тұмаудың түбі - құрт,
Тұманның түбі - жұт.
Тұманның түбі - жұт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал табиғаттағы не өмірдегі кіші белгіні дер кезінде байқап, оның үлкен апатқа ұласуын алдын ала…
Тұмылдырық таққан бұзаудай.
Негізгі мағынасы «Тұмылдырық таққан бұзаудай» деген мақал тура мағынасында — мұрнына тұмылдырық салынған бұзау сияқты…
Тұнық суда түлен туады.
Негізгі мағынасы Тұнық суда түлен туады деген мақалдың тура мағынасы — таза, мөлдір суда ерекше жәндік не тіршілік иесі…
Тұрымтай көз тұндырады,
Қараша қазан қайнатады.
Қараша қазан қайнатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тұрымтайдай кішкентай құс көзге көп түседі, ал қараша айы қазан-қазан…
Тыныш құлақ, сау бас,
Бас сауында аулақ қаш.
Бас сауында аулақ қаш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, дау-дамайдан, орынсыз сөзден, бейберекет істен алыстауға үндейді. Тура…
Тыныш ұйықтағанның төсегі жайлы.
Негізгі мағынасы Тыныш, уайымсыз, алаңсыз жатқан адамның ұйқысы да, төсегі де жайлы болады. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Тышқанның тәңірі - мысық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тышқан үшін ең үлкен қауіп те, ең ықпалды күш те — мысық. Астарлы…
Уайым - ердің қорғаны.
Негізгі мағынасы «Уайым - ердің қорғаны» деген мақал адамды ойланбай әрекет етуге емес, алдын ала сақтанып…
Уәде күпті.
Негізгі мағынасы «Уәде күпті» деген мақал уәдеге күмәнмен қарау керек екенін білдіреді. Яғни біреудің айтқан сөзіне…
У ды у алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: уды тек у ғана қайтара алады, яғни зиянды нәрсеге ұқсас күшпен ғана жауап…
У ды у қайырады.
Негізгі мағынасы У деген — адамға зиян келтіретін нәрсе, ал «у ды у қайырады» дегені: жамандыққа жамандықпен ғана…
Улы жыланның терісі жұмсақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — улы жыланның терісі сыртынан жұмсақ, жылтыр, қолға жағымды болып…
Үйіне ұры түскендей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір адамның немесе бір үйдің жағдайын тым ауыр, абыржулы, үрейлі күйде екенін бейнелейді…
Үйірінен айырылған малды қасқыр жейді.
Негізгі мағынасы Үйірінен айырылған мал — қорғансыз, жалғыз қалған мал. Қасқыр — оған қауіп төндіретін жау. Мақалдың…
Үйреніскен жау атыспаққа жақсы.
Негізгі мағынасы Бұрыннан бір-бірін білетін, талай рет беттескен жаумен соғысу оңай: оның мінезі, айласы, қаруы таныс…
Үндемеген ит қабар.
Негізгі мағынасы Үндемей жүрген, сырын ашпайтын, сырттай жуас көрінетін адамның ішінде де бір қайраты, өзіне тән…
Үндемеген үйдей пәледен құтылады.
Негізгі мағынасы Үндемеген үйдей пәледен құтылады деген мақал артық сөздің адамды қиындыққа, дау-дамайға, тіпті қауіпке…
Үндемесең, дау алар,
Жата берсең, жау алар.
Жата берсең, жау алар.
Негізгі мағынасы Дауда үндемей отырсаң, хақың кетеді, дауды басқа біреу ұтады; жата берсең, жау келіп, бар-жоғыңды алып…
Үрген ит кісі қаппас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үре берген ит адамның өзіне шаппайды, тек даурығып үріп, қорқытуы мүмкін…
Үрген иттен қорықпа,
Ол қабам деп хабар бергені.
Үрмеген иттен қорық,
Ол білдірмей қабам дегені.
Ол қабам деп хабар бергені.
Үрмеген иттен қорық,
Ол білдірмей қабам дегені.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай айбат шегіп, қатты сөйлеп, үріп жүрген адамнан не қауіптен де аса қорқудың қажеті…
Үре білмеген ит үйге қонақ келтіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында: үрмейтін ит үйдің қауіпсіздігін қорғай алмайды, сондықтан бөтен адамды да…
Үре білмеген ит үйіне ұры келтірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үре алмайтын ит үйді қорғай алмайды, сондықтан ұрыға тосқауыл бола…
Үріккен түйеге шаңырақ салма, сындырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал асығыс қимылдама, сескеніп тұрған не көңілі орнықпаған адамға ауыр сөз айтпа, жүк артпа…
Үркерлі айдың бәрі қыс.
Негізгі мағынасы Үркер көрінетін айлардың бәрі қыстың ызғары күшейетін, күн суытып, табиғат тарылып, тіршілікке сақтық…
Үркер үйден көрінсе,
Үш ай тоқсан қысың бар.
Ел жатқанда жамбастан көрінсе,
Жаз шықпағанда несі бар.
Үш ай тоқсан қысың бар.
Ел жатқанда жамбастан көрінсе,
Жаз шықпағанда несі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Үркер жұлдызының көк жиектегі орнына қарап, қыстың ұзақтығы мен жаздың таяуын болжаған халық…
Үт келді - жұт келді.
Негізгі мағынасы Үт — халық күнтізбесінде қыстың соңы мен көктемнің басына келетін кез, шамамен ақпанның аяғы мен…