Тістейтін жылқы тісін көрсетпейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай жуас, сабырлы көрінгеннің бәрі бірдей әлсіз емес екенін білдіреді. Тура мағынасында тістейтін жылқы алдын ала тісін ақситып, айбат шекпейді; яғни қауіп төндіретін жан өз мінезін бірден байқатпайды. Астарлы мағынасында адам да, тіршілік те осындай: шын күші бар, айласы бар, не ішкі ыза-ашуы бар кісі өзін көп көрсетпей, үндемей жүре береді. Сондықтан сыртқы тыныштыққа қарап асығыс қорытынды жасауға болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылқы» — қазақ өмірінде мінезі бар, күшті, сезімтал жануардың образы. «Тісін көрсету» — айбат шегу, ашық қауіп білдіру деген ұғым. Яғни мақал адам мінезін жылқының қылығымен салыстырып, шынайы қауіпті немесе қуатты жан көп жағдайда жасырын болатынын аңғартады. Бұл — сақтыққа шақыратын астарлы теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің сырт келбетіне немесе тыныш мінезіне қарап, оны әлсіз деп бағаламау керегін ескерту үшін айтылады. Мысалы, жұмыста үндемей жүретін қызметкердің ойы өте терең болып, кейін ең күрделі мәселені дәл шешіп шығуы мүмкін. Сонда: «Тістейтін жылқы тісін көрсетпейді» деп, адамды ісіне қарап тану керегін айтады.